Στα μέτρα στήριξης που θα ανακοινώσει ο Πρωθυπουργός στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) αναφέρεται δημοσίευμα του Bloomberg, τονίζοντας ότι στόχο θα έχουν τη στήριξη της μεσαίας τάξης, μετά τη δημοσιονομική ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας που έμοιαζε ως κάτι το απίθανο στα χρόνια της κρίσης.

Σύμφωνα με το αμερικανικό δίκτυο ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα αξιοποιήσει ένα εντυπωσιακό –και πολύ υψηλότερο του στόχου- πλεόνασμα – προκειμένου να ανακοινώσει μία σειρά μέτρων, τα οποία έως ένα βαθμό μπορούν να αποτελέσουν και τη βάση στην οποία θα στηριχθεί ώστε να επανεκλεγεί.

Μεταξύ των μέτρων που εξετάζει η κυβέρνηση περιλαμβάνονται μειώσεις φόρων για τη μεσαία τάξη, στήριξη για τις οικογένειες και αυξημένες δαπάνες για συνταξιούχους, καθώς και για εργαζόμενους στα σώματα ασφαλείας, όπως η αστυνομία.

Αν και οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί, το σχεδιαζόμενο πακέτο θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Bloomberg. Εφόσον ο προϋπολογισμός της Ελλάδας συνεχίσει να υπεραποδίδει, η κυβέρνηση ενδέχεται επίσης να εξετάσει περισσότερα μέτρα ανακούφισης τον Απρίλιο, σημείωσαν οι ίδιες πηγές.

Τέτοιου είδους παροχές θα προκαλούσαν παλαιότερα ανησυχία στους επενδυτές σε μια χώρα με διογκωμένα δημόσια οικονομικά, που σχεδόν την ανάγκασαν να βγει από το ευρώ το 2015 και άφησαν πίσω τους μια κληρονομιά οικονομικής καταστροφής.

Ωστόσο, η καταστολή της φοροδιαφυγής, η οποία έχει οδηγήσει σε μαζική αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης της ελληνικής κοινωνίας συνολικά, έδωσε στον κ. Μητσοτάκη το δημοσιονομικό περιθώριο που θα έκανε άλλους ευρωπαίους ηγέτες να ζηλεύουν, παρά το γεγονός ότι το χρέος παραμένει πάνω από το 140% του ΑΕΠ και είναι το υψηλότερο στην ευρωζώνη.

Το αποτέλεσμα μέχρι στιγμής ήταν ένα απροσδόκητο πλεόνασμα το 2024 που διέψευσε τις προβλέψεις για έλλειμμα, ενώ ανάλογα οφέλη προβλέπονται και για φέτος. Η αντίθεση με χώρες όπως η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, που αντιμετωπίζουν πιέσεις από τις αγορές καθώς παλεύουν να συγκρατήσουν τα ελλείμματα, είναι εντυπωσιακή.

«Οι προσπάθειες της κυβέρνησης να καταπολεμήσει τη φοροδιαφυγή αποδίδουν καρπούς και αξίζουν αναγνώριση», δήλωσε στο Bloomberg ο Γιούνγκ Σικ Κανγκ, επικεφαλής αποστολής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) για την Ελλάδα, το οποίο είχε κεντρικό ρόλο στην εποπτεία της χώρας κατά την περίοδο της αναταραχής. «Τα αποτελέσματα είναι πραγματικά αξιοσημείωτα». Η μη συμμόρφωση υπήρξε διαχρονικά το βασικό πρόβλημα που υπονόμευε τα δημόσια οικονομικά της Ελλάδας, με τη «σκιώδη οικονομία» να αντιστοιχεί στο 27% του ΑΕΠ όταν ξέσπασε η κρίση το 2009, σύμφωνα με το ΔΝΤ.

Ο ρόλος της ΑΑΔΕ

Μια πολυδιάστατη προσέγγιση — που αξιοποιεί την ψηφιοποίηση πληρωμών και αποδείξεων, την απλοποίηση κυβερνητικών διαδικασιών και την εφαρμογή τακτικών «nudging» για την ενίσχυση της συμμόρφωσης — έχει αλλάξει το τοπίο. Η μεταστροφή είναι τόσο σημαντική που, σύμφωνα με τον Κανγκ, αποτελεί μελέτη περίπτωσης για άλλες χώρες.

Υψηλής τεχνολογίας μέτρα που εφαρμόζει η ανεξάρτητη φορολογική αρχή (ΑΑΔΕ), έχουν συμβάλει καθοριστικά. Στην καρδιά των κεντρικών της γραφείων στην Αθήνα βρίσκεται μια «αίθουσα επιχειρήσεων» με τεράστιες οθόνες που προβάλλουν ζωντανά δεδομένα και εικόνες, ενώ επιχειρήσεις πεδίου χρησιμοποιούν drones και παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο πλοία που εισέρχονται στα ελληνικά ύδατα.

Η ΑΑΔΕ έχει θέσει ως στρατηγικό στόχο την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, η οποία εκτός από οικονομικό και κοινωνικό πρόβλημα ήταν και κηλίδα στην διεθνή εικόνα της χώρας, δήλωσε στο αμερικανικό δίκτυο, ο επικεφαλής της, Γιώργος Πιτσιλής.

Σε μια αιφνιδιαστική επιχείρηση τον Αύγουστο, επιβάτες ημερήσιων κρουαζιέρων που αποβιβάζονταν στη Σαντορίνη, ήρθαν αντιμέτωποι με στρατό ελεγκτών. Ελεγξαν αποδείξεις από 23 πλοία που έδεσαν στο νησί εκείνη την ημέρα και βρήκαν παραβάσεις στα 10 από αυτά. Παρόμοιες επιχειρήσεις πραγματοποιήθηκαν και το καλοκαίρι.

Σε στατιστικούς όρους, τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά. Το 2018, το λεγόμενο «κενό συμμόρφωσης στον ΦΠΑ» — που μετρά τη διαφορά μεταξύ του δυνητικού εσόδου από τον ΦΠΑ και του πραγματικά εισπραχθέντος ποσού — ανερχόταν στο 25,4%. Μέχρι το 2022, το ποσοστό είχε μειωθεί στο 13,7%, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Η σημαντική αύξηση των δημόσιων εσόδων, χωρίς αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης, «δείχνει ότι οι προσπάθειές μας απέδωσαν καρπούς», σημείωσε ο κ. Πιτσιλής. Η φορολογική αρχή ακολουθεί πλέον πιο στοχευμένη προσέγγιση στην επιλογή στόχων, χρησιμοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να δώσει προτεραιότητα στους ελέγχους. Τα στελέχη της έχουν διαπιστώσει ότι είναι προτιμότερο να πείθουν τους πολίτες να πληρώνουν πρόθυμα παρά να τους κυνηγούν και να τους τιμωρούν, σύμφωνα με τον Νίκο Μπατσίλα, διευθυντή επιχειρησιακού σχεδιασμού ελέγχων της ΑΑΔΕ.

«Κάναμε μελέτες και είδαμε ότι τα έσοδα δεν προέρχονται από τα πρόστιμα, αλλά από τη συμμόρφωση», τόνισε ο κ. Μπατσίλας στο Bloomberg. Μια από τις πιο πρόσφατες καινοτομίες της ΑΑΔΕ ήταν η κυκλοφορία της εφαρμογής «Appodixi», που επιτρέπει στους χρήστες να σκανάρουν τιμολόγια για να ελέγξουν την εγκυρότητά τους και να υποβάλλουν καταγγελίες κατά επιχειρήσεων.

Οι επενδυτές έχουν επικροτήσει τις προσπάθειες της Ελλάδας. Σε αντίθεση με τη Γαλλία, της οποίας τα δημοσιονομικά προβλήματα ανεβάζουν πλέον τις αποδόσεις των ομολόγων της σχεδόν στο ίδιο επίπεδο με εκείνα της Ιταλίας, στο 3,58%, η απόδοση του ελληνικού δεκαετούς βρίσκεται στο 3,49%.

Οι ανακοινώσεις Μητσοτάκη

Το αμερικανικό δίκτυο τονίζει ότι ο Πρωθυπουργός θα υποστηρίξει στην ομιλία του στη ΔΕΘ το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να μοιραστεί τους καρπούς της καλύτερης φορολογικής συμμόρφωσης με τους πολίτες. Το γεγονός αυτό είναι παραδοσιακά το βήμα όπου οι ελληνες πρωθυπουργοί ανακοινώνουν τις προτεραιότητές τους για την επόμενη χρονιά.

Είναι ακόμη νωρίς να ειπωθεί αν τα μέτρα θα κερδίσουν την υποστήριξη των δοκιμαζόμενων πολιτών που έχουν υπομείνει κρίσεις ακρίβειας για περισσότερο από μία δεκαετία. Η ψήφος τους στις επόμενες εκλογές, που αναμένονται το 2027, θα κρίνει αν ο κ. Μητσοτάκης θα καταφέρει να σπάσει το ρεκόρ των προκατόχων του και να εξασφαλίσει τρίτη συνεχόμενη θητεία.

Οπως κι αν εξελιχθεί αυτό, η δημοσιονομική εικόνα της Ελλάδας έχει ήδη αλλάξει θεμελιωδώς προς το καλύτερο — και οι κυβερνητικές παροχές τώρα θα βοηθήσουν περαιτέρω να καταρρεύσει η δικαιολογία για φοροδιαφυγή και φοροαποφυγή, σύμφωνα με τη Φαίη Μακαντάση, διευθύντρια ερευνών στο think tank «Διανέοσις» στην Αθήνα. Αυτό «θα τροφοδοτήσει έναν ενάρετο κύκλο συνεχώς αυξανόμενης συμμόρφωσης και συνεχώς χαμηλότερων φορολογικών βαρών», επεσήμανε στο Bloomberg.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News