Η συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αλάσκα αναμένεται να κρίνει την πορεία του πολέμου στην Ουκρανία, με τον κίνδυνο οι διαπραγματεύσεις να οδηγήσουν σε παραχωρήσεις εδαφών που η Ρωσία δεν κέρδισε στο πεδίο μάχης. Παρά την επιθετική ρητορική του Τραμπ, ο Πούτιν εκμεταλλεύεται την άγνοια και την ανυπομονησία του αμερικανού προέδρου για συμφωνία, ενώ οι ιστορικές αναλογίες με Γιάλτα και Ελσίνκι υπενθυμίζουν πόσο συχνά η αφέλεια ή η αλαζονεία ανοίγουν τον δρόμο για στρατηγικά λάθη.
Αν επαληθευτούν οι χειρότερες ανησυχίες του Κιέβου, την Παρασκευή 15 Αυγούστου ο Ντόναλντ Τραμπ θα παραχωρήσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων εδάφη που η Ρωσία απέτυχε να κερδίσει με τα όπλα. Οι σκιές του Μονάχου, της Γιάλτας και άλλων ζοφερών συμφωνιών θα έπρεπε να πλανώνται πάνω από την Αλάσκα, γράφει ο Εντουαρντ Λους στους Financial Times.
Ωστόσο, είναι απίθανο τέτοια ιστορικά προηγούμενα να απασχολούν τον Τραμπ στη συνάντησή του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο επικεφαλής απεσταλμένος του για τη Ρωσία, Στιβ Γουίτκοφ, δείχνει τόσο μπερδεμένος για τις τρέχουσες γραμμές της πολεμικής αντιπαράθεσης στην Ουκρανία που δύσκολα βρίσκει χρόνο να μελετήσει τις παλαιότερες συναντήσεις και τη σημασία τους.
Αντίθετα, είναι βέβαιον ότι ο Πούτιν δεν αγνοεί το βάρος της ιστορίας. Αλλωστε, όσα συνέβησαν τους τελευταίους επτά μήνες αρκούν από μόνα τους για να γραφτούν βιβλία.
Ο Τραμπ, θυμίζουν οι FT, ανέλαβε την εξουσία υποσχόμενος μια άμεση συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αφού απέτυχε επανειλημμένα να αποσπάσει από τον Πούτιν κάποια δέσμευση για κατάπαυση πυρός, ο Τραμπ έχασε την υπομονή του και απείλησε με οικονομικό πόλεμο τη Μόσχα αν δεν αλλάξει στάση. Η επιλογή του Πούτιν να συναντηθεί μαζί του στην Αλάσκα φαίνεται ως απάντηση στις απειλές αυτές. Στην πραγματικότητα, καμία συμφωνία για ανακωχή δεν έχει επιτευχθεί ακόμη. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Πούτιν έχει εξασφαλίσει την τελική νίκη, όμως ξεκινά τον αγώνα με προβάδισμα.
Κρίσιμο σημείο στην υπόθεση ήταν η συνάντηση του Τραμπ με τον Πούτιν στο Ελσίνκι, το 2018, όταν ο Τραμπ έδειξε να συντάσσεται με τον ρώσο πρόεδρο, αμφισβητώντας τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες και αποδεχόμενος ότι η Ρωσία δεν αναμείχθηκε στις εκλογές του 2016. Για να ενισχύσει αυτή τη θέση, ο Τραμπ πρότεινε μάλιστα τη δημιουργία κοινής ομάδας κυβερνοασφάλειας ΗΠΑ-Ρωσίας για την προστασία της εκλογικής ακεραιότητας, «μια πρόταση που ισοδυναμούσε με το να αναθέσεις στο λύκο να φυλάει τα πρόβατα», όπως το θέτουν οι FT. Η αντίδραση στο εσωτερικό των ΗΠΑ ήταν τόσο έντονη, ώστε ο Τραμπ υποχρεώθηκε να την αποσύρει.
Σήμερα, όμως, η θέση του είναι πολύ ισχυρότερη. Το 2018, ο τότε διευθυντής της εθνικής υπηρεσίας πληροφοριών, Νταν Κόουτς, είχε υπερασπιστεί δημόσια τις αμερικανικές υπηρεσίες. Σήμερα, επικεφαλής τους είναι η Τουλσί Γκάμπαρντ, η οποία τον περασμένο μήνα υποστήριξε ότι όντως υπήρξε «ρωσικό σχέδιο» το 2016, αλλά το είχε σκηνοθετήσει ο Μπαράκ Ομπάμα και το «βαθύ κράτος» για να εμποδίσουν τον Τραμπ να κερδίσει. Το να καταδικαστούν ο Ομπάμα, ο Μπάιντεν ή άλλοι για μια τόσο εξωφρενική κατηγορία είναι ουσιαστικά αδύνατο. Ομως η Γκάμπαρντ πέτυχε τον στόχο της, σημειώνουν οι FT: να αποπροσανατολίσει από τον θόρυβο που προκαλεί η άρνηση του Τραμπ να αποδεσμεύσει τα αρχεία για τον Τζέφρι Επσταϊν.
Τίποτα από αυτά δεν προεξοφλεί ότι ο Τραμπ θα ενδώσει στον Πούτιν. Ο ρώσος ηγέτης πρέπει να τον πείσει να δει τον χάρτη της Ουκρανίας με τον ίδιον τρόπο που τον βλέπει εκείνος. Ο Πούτιν κατάφερε να αναβάλει βαριές κυρώσεις στις εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου, που στηρίζουν την οικονομία του, αλλά η αμερικανική απειλή δεν έχει εξαλειφθεί. Παράλληλα, ο Πούτιν έχει ήδη ξεπεράσει ένα όριο που για άλλους θα σήμαινε εξευτελισμό: την προσωπική ταπείνωση του Τραμπ. Σχεδόν κάθε φορά που ο αμερικανός πρόεδρος ζήτησε εκεχειρία, η Ρωσία απάντησε με σφοδρότερες επιθέσεις, ένα πλήγμα για τον εγωισμό του Τραμπ που τον οδήγησε να άρει την απαγόρευση πώλησης όπλων στην Ουκρανία.
Υπάρχουν, ωστόσο, δύο μεγάλα ατού του Πούτιν που απειλούν την Ουκρανία. Πρώτον, ότι ο Τραμπ επιθυμεί τη συμφωνία πολύ περισσότερο από τον ίδιο. Η Ρωσία έχει υποστεί περισσότερες απώλειες στην Ουκρανία απ’ ό,τι σε όλους τους πολέμους της από το 1945. Παρά τις απώλειες, ο Πούτιν θεωρεί ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ του. Αν εκμεταλλευτεί την ανυπομονησία του Τραμπ για να κερδίσει γη που η Ουκρανία υπερασπίστηκε με τεράστιο κόστος αίματος, η διεθνής αντίδραση θα είναι οργισμένη. Ο Ζελένσκι θα χάσει τη θέση του αν δεχτεί άνιση ανταλλαγή εδαφών. Χαρακτηριστική ήταν η στάση του Τραμπ απέναντι στον Ζελένσκι τον Φεβρουάριο στο Οβάλ Γραφείο: «Δεν έχεις κανένα χαρτί στα χέρια σου», του είπε.
Το δεύτερο πλεονέκτημα του Πούτιν, καταλήγουν οι FT, είναι η άγνοια του Τραμπ. Στη Γιάλτα, ο Ρούζβελτ είχε δίπλα του τον Χάρι Χόπκινς, αλλά ο Στάλιν πήρε ό,τι ζητούσε. Ο Τραμπ έχει τον Γουίτκοφ. Μετά την πρώτη του συνάντηση με τον Πούτιν τον Μάρτιο, δεν γνώριζε καν ποιες ουκρανικές περιοχές διεκδικεί η Ρωσία. Πέντε μήνες αργότερα, παραμένει εξ ίσου στο σκοτάδι. Οι βαρύγδουπες δηλώσεις δεν υποκαθιστούν τη γνώση.
Ο Ρούζβελτ είχε πει ότι ο πρόεδρος πρέπει να μιλά ήπια και να κρατά μεγάλο ραβδί. Ο Τραμπ φωνάζει και κρατά ένα μακαρόνι. Ο Πούτιν έχει κάθε λόγο να αισιοδοξεί για την Παρασκευή.
