Το ακροδεξιό κόμμα Chega έχει καταστεί η δεύτερη πολιτική δύναμη στην Πορτογαλία. Το επίσημο αποτέλεσμα των πρόωρων εκλογών της 18ης Μαΐου ανακοινώθηκε την Πέμπτη 29 Μαΐου έπειτα και από την καταμέτρηση των ψήφων εξωτερικού. Η πρώην πλειοψηφία, η Δημοκρατική Συμμαχία με επικεφαλής τον πρωθυπουργό Λουίς Μοντενέγκρο του κεντρώου Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, έλαβε συνολικά 91 έδρες, η Chega 60 και το Σοσιαλιστικό Κόμμα μόνο 58.

Πρόκειται για εντυπωσιακό αποτέλεσμα, σχολίασε η Ελενα Τέμπανο στην Corriere della Sera, δεδομένου ότι η Chega πρωτοεμφανίστηκε στην εκλογική μάχη πριν από μόλις έξι χρόνια, καταλαμβάνοντας τότε μία και μοναδική έδρα. Οι καιροί, όμως, άλλαξαν.

Το κόμμα αυτό «υπονομεύει την παραδοσιακή εναλλαγή στην εκτελεστική εξουσία, όπου εναλλάσσονταν δύο κόμματα, οι βασικές κύριες δυνάμεις της Κεντροδεξιάς και της Κεντροαριστεράς». Και τώρα, βέβαια, το πιθανότερο σενάριο είναι να σχηματίσει κυβέρνηση μειοψηφίας η Δημοκρατική Συμμαχία, αν και υπολείπεται σε έδρες (απαιτούνται 116), αφού ενδέχεται να την υποστηρίξουν ξανά οι Σοσιαλιστές. Ωστόσο είναι αναμφίβολο ότι παγιώνεται η κατάσταση κυβερνητικής αστάθειας, καθώς οι εφετινές εκλογές ήταν οι τρίτες πρόωρες εντός της τριετίας.

«Ο θρίαμβος του Chega είναι ξεκάθαρο σημάδι ότι τέλειωσε η εποχή της πορτογαλικής ιδιαιτερότητας» έγραψε ο βρετανικός Guardian, εννοώντας ότι στην Πορτογαλία υπήρχαν αντισώματα στον ιό της Ακροδεξιάς λόγω της πρόσφατης δικτατορίας που υπέστη η χώρα. «Οπως συνέβη και σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η σοσιαλδημοκρατία παρήκμασε και στην Πορτογαλία, την ώρα που οι ακραίοι λαϊκιστές επιτυγχάνουν απροσδόκητα αποτελέσματα».

«Τίποτα δεν θα παραμείνει το ίδιο, οι Πορτογάλοι θα ανακτήσουν τη χώρα τους!» δήλωσε ο ηγέτης του Chega, Αντρέ Βεντούρα, ο οποίος κέρδισε μεγάλη υποστήριξη επικρίνοντας τη διαφθορά άλλων πολιτικών δυνάμεων, δαιμονοποιώντας τη μετανάστευση, χρησιμοποιώντας επιδέξια τα social media και κάνοντας συνεχείς επιθέσεις στο «καθεστώς του Απριλίου», όπως ειρωνικά αποκαλεί τη δημοκρατία που επέβαλε η λεγόμενη Επανάσταση των Γαρυφάλλων.

Η Τέμπανο άνοιξε το πλάνο. Η πορτογαλική ψήφος, έγραψε, επιβεβαιώνει τη γενική τάση. Η Ακροδεξιά ανεβαίνει παντού στην Ευρώπη. Στη Γερμανία το AfD είναι δεύτερο κόμμα στο Κοινοβούλιο (ενώ σημειώνει και αύξηση στις δημοσκοπήσεις), στη Γαλλία το κόμμα της Λεπέν, το Rassemblement National, είναι τρίτο σε έδρες αλλά πρώτο σε ψήφους, στην Ιταλία τα κόμματα Fratelli d’Italia και Lega κυβερνούν, ενώ στις πρόσφατες προεδρικές εκλογές της Ρουμανίας το ακροδεξιό κόμμα πρώτευσε στον πρώτο γύρο με 40% και έχασε οριακά στον δεύτερο.

Ιδιαίτερη δυναμική στο Chega έδωσε η πορτογαλική διασπορά, δηλαδή οι μετανάστες. Περί το ενάμισι εκατομμύριο πορτογάλοι μετανάστες είχαν δικαίωμα ψήφου σε δύο εκλογικές περιφέρειες, μία στην Ευρώπη και μία στον υπόλοιπο κόσμο. Και στις δύο το Chega κέρδισε πολύ άνετα, επικρατώντας των σοσιαλιστών. Λόγου χάρη, στην Ελβετία πήρε 45,7%, ενώ επικράτησε και σε άλλοτε «κόκκινα κάστρα», δηλαδή στη Γαλλία, στο Βέλγιο και στη Βρετανία.

Chega σημαίνει «αρκετά». Με αυτό το «αρκετά» η ηγεσία του Chega εννοεί φρένο στη μετανάστευση από τρίτες χώρες και φρένο στη διαφθορά των ντόπιων πολιτικών. Με αυτά τα δύο «αρκετά», λοιπόν, κατάφερε να κατακτήσει τα φέουδα της Αριστεράς, «κόκκινα» από πολύ νωρίς, από τον Απρίλιο του 1974, αμέσως μετά την ανατροπή της χούντας.

Το πρώτο σημάδι ήρθε το 2024, όταν η Ακροδεξιά κέρδισε το Αλγκάρβε, την πιο τουριστική περιοχή της χώρας. Στις τρέχουσες εκλογές κέρδισε στις νότιες περιφέρειες, όπου προηγουμένως ο κόσμος ψήφιζε μαζικά το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Τώρα το Σοσιαλιστικό Κόμμα μαζεύει τα συντρίμμια του: ψάχνει νέο ηγέτη, αφού μετά το κάκιστο εκλογικό αποτέλεσμα παραιτήθηκε ο γενικός γραμματέας του, Πέντρο Νούνιο Σάντος.

Στην Πορτογαλία, τόσο η Κεντροαριστερά όσο και η Κεντροδεξιά έχουν κατηγορηθεί για οικονομικά σκάνδαλα και συγχρόνως έχουν αποδειχθεί ανίκανες να κυβερνήσουν. Σε αυτό το πλαίσιο το Chega είναι εύκολο να αυτοσυστήνεται ως η μοναδική εναλλακτική λύση εξουσίας. Η Τέμπανο σχολίασε ότι τα πάντα δουλεύουν υπέρ του Chega, αφού ακόμη και ένα καινούργιο κομπρεμί μεταξύ Δημοκρατικής Συμμαχίας και Σοσιαλιστών, προς σχηματισμό κυβέρνησης, ίσως να μην καταφέρει βιώσιμο αποτέλεσμα. «Θα δώσει στο Chega την ευκαιρία να επικρίνει από θεσμικό ρόλο τα παραδοσιακά κόμματα, χωρίς το ίδιο να λερώνει τα χέρια του με κυβερνητικό ρόλο. Ο,τι κάνει δηλαδή και το AfD στη Γερμανία εδώ και χρόνια».

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News