Μόλις οι μισοί νέοι στη Γαλλία και την Ισπανία πιστεύουν ότι η δημοκρατία είναι η καλύτερη μορφή διακυβέρνησης, ενώ ακόμη λιγότεροι πολωνοί συνομήλικοι τους την υποστηρίζουν. Οι δε νέοι στην Ελλάδα γίνονται πιο συντηρητικοί και ζητούν αναδιάρθρωση του πολιτικού συστήματος της χώρας, σύμφωνα με πανευρωπαϊκή έρευνα που παρουσιάζει ο Guardian.
Το 57% των εκπροσώπων της Γενιάς Ζ (ηλικίας έως 26 ετών) που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσε ότι προτιμά τη δημοκρατία από οποιαδήποτε άλλη μορφή διακυβέρνησης. Ωστόσο, τα ποσοστά υποστήριξης της ποικίλλουν σημαντικά, φτάνοντας μόλις το 48% στην Πολωνία και το 51-52% σε Ισπανία και Γαλλία. Η Γερμανία καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό της δημοκρατικής υποστήριξης, με 71%.
Πάνω από ένας στους πέντε (21%) θα τάσσονταν υπέρ μιας αυταρχικής διακυβέρνησης, υπό ορισμένες συνθήκες. Το υψηλότερο ποσοστό αυτής της άποψης καταγράφεται στην Ιταλία με 24%, και το χαμηλότερο στη Γερμανία με 15%. Στη Γαλλία, την Ισπανία και την Πολωνία το αντίστοιχο ποσοστό είναι 23%.
Σχεδόν ένας στους 10 νέους σε όλες τις χώρες της Ευρώπης δηλώνει ότι δεν τον νοιάζει αν η κυβέρνησή του είναι δημοκρατική ή όχι – ενώ ένα 14% δεν γνωρίζει, ή δεν απαντά. Πολιτικοί αναλυτές που επεξεργάστηκαν τη δημοσκόπηση, αναφέρουν στον Guardian ότι στις τάξεις όσων θεωρούν εαυτούς Δεξιούς ή Κεντρώους, και αισθάνονται οικονομικά μειονεκτούντες, η υποστήριξη της Δημοκρατίας πέφτει στο 30%.
Η δημοσκόπηση διενεργήθηκε τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2025. Πάνω από 6.700 πολίτες ηλικίας 16 έως 26 ετών στη Βρετανία, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ισπανία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Πολωνία απάντησαν στην ένατη ετήσια έρευνα του ινστιτούτου YouGov – για λογαριασμό του Ιδρύματος TUI, το οποίο χρηματοδοτεί πρότζεκτ που αφορούν την ευρωπαϊκή νεολαία.
Το 48% των νέων ανησυχεί ότι το δημοκρατικό σύστημα στη χώρα του κινδυνεύει. Ανάμεσά τους είναι και το 61% των νέων στη Γερμανία, όπου η οικονομία της –η μεγαλύτερη της Ευρώπης– βρίσκεται σε ύφεση, και η Ακροδεξιά προελαύνει δημοσκοπικά, τροφοδοτούμενη εν μέρει από την αυξημένη υποστήριξη των νέων ψηφοφόρων.
Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η άνοδος της Κίνας, και η ολοκληρωτική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχουν μετατοπίσει το κέντρο εξουσίας μακριά από την Ευρώπη, σύμφωνα με την αντίληψη των ερωτηθέντων – με μόλις το 42% των νέων να συγκαταλέγει την ΕΕ μεταξύ των τριών κορυφαίων παγκόσμιων παραγόντων.
Παρά το Brexit –ή ίσως εξαιτίας του– το αντίστοιχο ποσοστό είναι υψηλότερο στις τάξεις της βρετανικής νεολαίας, με 50%. Από τους ερωτηθέντες στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 73% επιθυμεί την επιστροφή στην ΕΕ, ενώ σχεδόν οι μισοί νέοι Ευρωπαίοι (47%) επιθυμούν ισχυρότερους δεσμούς της ΕΕ με τη Βρετανία. Οι ΗΠΑ θεωρούνται από το 83% των ερωτηθέντων ως μέλος ενός τριπόλου μεγάλων δυνάμεων, μαζί με την Κίνα (75%) και τη Ρωσία (57%).
Η αυξανόμενη πόλωση οδηγεί επίσης τους νεαρούς Ευρωπαίους στο ιδεολογικό περιθώριο, όπως και τους μεγαλύτερους σε ηλικία – αλλά στη διαδικασία αυτή έχει αναδυθεί ένα αξιοσημείωτο χάσμα μεταξύ των φύλων. Σχεδόν ένας στους πέντε νέους (19%) αυτοπροσδιορίζονται ως Κεντροδεξιοί – πέντε μονάδες πάνω από την αντίστοιχη μέτρηση του 2021. Το 33% των ερωτηθέντων αυτοαποκαλούνται κεντρώοι, το 32% αριστεροί και το 16% δεν δηλώνουν πολιτική τοποθέτηση.
Οι νεαρές γυναίκες στη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ιταλία αυτοπροσδιορίζονται ως προοδευτικές σε μεγαλύτερο αριθμό από ότι πριν από τέσσερα χρόνια – ενώ οι νέοι άνδρες στην Πολωνία και τη χώρα μας έχουν γίνει πιο συντηρητικοί στην ίδια περίοδο. Η υποστήριξη πιο αυστηρών περιορισμών στη μετανάστευση έχει αυξηθεί στις τάξεις της νεολαίας όλων των ευρωπαϊκών κρατών – από το 26% του 2021, στο 38% το 2025.
Οι περισσότεροι νέοι Ευρωπαίοι εκφράζουν ελπίδες για τη δυναμική της ΕΕ, ενώ δύο στους τρεις υποστηρίζουν με σθένος την παραμονή της χώρας τους στο μπλοκ. Ωστόσο, το 39% χαρακτηρίζει την Ενωση ως όχι ιδιαιτέρως δημοκρατική – και μόλις το 6% θεωρεί ότι η εθνική του κυβέρνηση λειτουργεί σωστά, χωρίς την ανάγκη σημαντικών μεταρρυθμίσεων.
Πάνω από τους μισούς νέους της Ευρώπης (53%) πιστεύουν ότι η ΕΕ επικεντρώνεται υπερβολικά σε λεπτομέρειες και ασήμαντα ζητήματα, εκφράζοντας την επιθυμία τους να αντιμετωπίσει το υψηλό κόστος ζωής, να ενισχύσει την άμυνα έναντι των εξωτερικών απειλών, και να δημιουργήσει καλύτερες συνθήκες για τις επιχειρήσεις, ώστε να βελτιωθεί η οικονομία.
Οσο αφορά στη χώρα μας, οι νεαροί Ελληνες αισθάνονται ως επείγουσα τη ριζική αναδιάρθρωση του πολιτικού συστήματος της χώρας, και είναι πιο επιφυλακτικοί απέναντι στην ΕΕ – πιθανώς λόγω του διαρκούς τραύματος της κρίσης χρέους της ευρωζώνης, που οδήγησε την ελληνική οικονομία στο χείλος του γκρεμού και συρρίκνωσε τις επαγγελματικές τους φιλοδοξίες, όπως επισημαίνουν αναλυτές.
Τέλος, παρά την ισχυρότερη υποστήριξη της προστασίας του κλίματος στις τάξεις της ευρωπαϊκής νεολαίας, μόλις ένας στους τρεις θεωρεί ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στο περιβάλλον έναντι της οικονομικής ανάπτυξης. Το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί από το 44% του 2021.
