Η ρουμανική κυβέρνηση κατηγορείται για λογοκρισία ενόψει του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών της Κυριακής , αυτή τη φορά όχι από τη συνήθη δεξιά «φιλελεύθερη» ρητορική υπέρ της ελευθερίας του λόγου, αλλά από φιλελεύθερες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και κεντρώους πολιτικούς, έγραψε το Politico.
Όπως καταγγέλλουν, αυστηρότατες διατάξεις για τον έλεγχο του διαδικτυακού περιεχομένου, που θεσπίστηκαν εσπευσμένα τον Ιανουάριο με στόχο την καταπολέμηση της ρωσικής παραπληροφόρησης, περιορίζουν σοβαρά την ελευθερία έκφρασης των πολιτών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Ποινικοποίηση» απλών χρηστών και λογοκρισία υπέρμετρης κλίμακας
Βάσει σχετικής ανάλυσης αναρτήσεων στα social media, στους χρήστες που στοχοποιήθηκαν περιλαμβάνονται και υποστηρικτές του ακροδεξιού υποψηφίου Τζορτζ Σιμιόν, ο οποίος προηγείται μετά τον πρώτο γύρο. Οι ρυθμίσεις προβλέπουν ότι οι πλατφόρμες πρέπει να αφαιρούν το περιεχόμενο εντός πέντε ωρών, με βαριές οικονομικές κυρώσεις για παραβάσεις, πρόστιμα που φτάνουν το μισό του μέσου ετήσιου εισοδήματος. Από τις 4 Απριλίου έχουν εκδοθεί πάνω από 4.000 εντολές διαγραφής περιεχομένου, κυρίως για το TikTok.
«Η εφαρμογή αυτών των μέτρων δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις αντικειμενικότητας για μια δημοκρατική εκλογική διαδικασία», δήλωσε η Έλενα Καλίστρου, πρόεδρος της ρουμανικής ΜΚΟ Funky Citizens που ειδικεύεται στην καταπολέμηση της παραπληροφόρησης.
Το ανησυχητικό είναι ότι ακόμα και απλοί πολίτες —χωρίς πολιτική ιδιότητα ή κομματική ένταξη— αντιμετωπίζονται ως «πολιτικοί δρώντες» αν επαναλαμβάνουν αναρτήσεις με πολιτικό περιεχόμενο. Η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή θεωρεί πολιτική διαφήμιση κάθε ανάρτηση που «άμεσα ή έμμεσα ενθαρρύνει ή αποθαρρύνει την ψήφο» υπέρ ή κατά υποψηφίων.
«Καφκική» κατάσταση, λένε ευρωβουλευτές
Ο ρουμάνος ευρωβουλευτής του κεντροδεξιού χώρου, Νταν Μπάρνα, σε επιστολή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εξέφρασε έντονη ανησυχία για την «πρακτική λογοκρισίας ιδιωτών πολιτών» από τις αρχές.
«Αν οι κανονισμοί αυτοί οδηγούν στη διαγραφή αναρτήσεων απλών πολιτών, που δεν σχετίζονται με κανένα κόμμα, τότε πρόκειται για κάτι εντελώς καφκικό», τόνισε σε συνέντευξή του.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι μαζικές και καταχρηστικές λογοκρισίες ενδέχεται να ενισχύσουν το αφήγημα της ακροδεξιάς περί “καταστολής” της ελευθερίας λόγου, δυσφημώντας τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση του μίσους και της παραπληροφόρησης στο διαδίκτυο.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση βίντεο στο TikTok, όπου πολίτης χειροκροτεί στον καναπέ του, με λεζάντα: «Χειροκρότησε αν θέλεις να γυρίσεις κι εσύ σπίτι — χειροκρότησε για GS και CG» (Τζορτζ Σιμιόν και Καλίν Γκεοργκέσκου). Το προφίλ του άνδρα έχει μόλις 148 ακόλουθους και κυρίως αναρτήσεις για την κόρη του.
Ασάφεια, βιασύνη και έλλειψη διαφάνειας
Η έκτακτη νομοθετική ρύθμιση, η οποία εγκρίθηκε χωρίς προηγούμενη δημόσια διαβούλευση, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και ως προς το αν συμβαδίζει με το ενωσιακό δίκαιο.
«Η διάταξη εμφανίστηκε αιφνίδια στην ημερήσια διάταξη του υπουργικού συμβουλίου, εγκρίθηκε άμεσα και μόνο κατόπιν τέθηκε σε δημόσια συζήτηση», ανέφερε ο Σεπτίμιους Πάρβου, από την οργάνωση Expert Forum.
Το Εφετείο Βουκουρεστίου αποφάνθηκε πρόσφατα ότι οι έκτακτοι αυτοί κανόνες όφειλαν να έχουν ελεγχθεί από το Συνταγματικό Δικαστήριο, γεγονός που θέτει υπό αμφισβήτηση τη νομική τους ισχύ.
Απροθυμία συμμόρφωσης από τις πλατφόρμες
Παρότι οι πλατφόρμες υποχρεούνται να αφαιρούν περιεχόμενο εντός πέντε ωρών, στην πράξη διστάζουν, σύμφωνα με τον Πάρβου: «Οι περισσότερες θέλουν να ελέγχουν πρώτα την ορθότητα των εντολών και δεν εφαρμόζουν άμεσα τις αποφάσεις».
Μια εκλογή-κλειδί με φόντο αμφισβήτηση και ένταση
Ο δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών διεξάγεται σε κλίμα αμφισβήτησης της εκλογικής ακεραιότητας. Ο εθνικιστής Σιμιόν προηγείται, ωστόσο ο μετριοπαθής υποψήφιος Νίκουσορ Νταν φαίνεται να τον πλησιάζει σημαντικά.
Το φάντασμα της ρωσικής ανάμιξης παραμένει, ενώ η απαγόρευση συμμετοχής του Γκεοργκέσκου και οι ισχυρισμοί περί «λογοκρισίας πολιτών» ανατροφοδοτούν τη δημόσια δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς και δημιουργούν εύφορο έδαφος για ακροδεξιό λόγο.
Ο εθνικιστής υποψήφιος Τζόρτζε Σιμιόν αποφάσισε να κλείσει τους λογαριασμούς του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης Facebook και TikTok. «Για να σεβαστώ αυτήν την ημέρα σιγής, κλείνω τον λογαριασμό μου», ανακοίνωσε στο Facebook. «Εκείνος στο TikTok έχει ήδη κλείσει (…) και καλώ όλον τον κόσμο να κάνει το ίδιο».
