Εδεσαν τα μάτια οκτώ ανδρών που κατηγορούνταν για συνεργασία με το Ισραήλ, τους έβαλαν να γονατίσουν και τους εκτέλεσαν εξ επαφής σε έναν πολυσύχναστο δρόμο στην Πόλη της Γάζας.
Εστειλαν τζιπ γεμάτα ενόπλους για να καταδιώξουν την πολιτοφυλακή Αστάλ, της οποίας ο αρχηγός είπε ότι συνεργάζεται με το Ισραήλ και πρόσφατα είχε πάρει όπλα μαζί με άλλες συμμορίες.
Κυνήγησαν την οικογένεια Μουτζάινταν μέχρι που αποδεκατισμένη μετά από μια ανταλλαγή πυρών, ανακοίνωσε ότι θα ορκιστεί πίστη στην «κυβέρνηση» της Γάζας: τη Χαμάς.
Η τρομοκρατική οργάνωση μπορεί να σταμάτησε να πολεμά το Ισραήλ, και να έχει χάσει χιλιάδες μέλη της στον πόλεμο, αλλά έχει ξεκινήσει μια νέα, βίαιη εκστρατεία για να ανακτήσει τον έλεγχο των τοπικών οικογενειών και πολιτοφυλακών που είχαν αμφισβητήσει την εξουσία της κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών – συμπεριλαμβανομένων εκείνων που είχαν λάβει υποστήριξη από το Ισραήλ.
Πραγματοποιώντας ένοπλες επιδρομές στο Ντέιρ αλ-Μπαλάχ στην κεντρική Λωρίδα της Γάζας και δημόσιες εκτελέσεις βορειότερα, στην Πόλη της Γάζας, η Χαμάς προσπαθεί να στείλει ένα σαφές μήνυμα, ότι επέστρεψε ως η μόνη Αρχή στη Λωρίδα της Γάζας, σύμφωνα με αρχηγούς αντίπαλων πολιτοφυλακών, παλαιστινίους αξιωματούχους και πολιτικούς αναλυτές, που μίλησαν στην Washington Post.
Η συνεχιζόμενη κυριαρχία της Χαμάς έχει σημαντικές επιπτώσεις για το μέλλον της Γάζας και το ειρηνευτικό σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ.
Καθώς το Ισραήλ έχει σταματήσει να επιτίθεται στη Χαμάς βάσει της εκεχειρίας, η ομάδα κυβερνά ξανά τους δρόμους της Γάζας, ελέγχοντας ό,τι έχει απομείνει από την πολιτική διοίκηση και αποκτώντας πλεονέκτημα στις επερχόμενες διαπραγματεύσεις για το εάν και πώς θα αφοπλιστεί και ποιος θα κυβερνήσει τον παλαιστινιακό θύλακα.
Σύμφωνα με το σχέδιο 20 σημείων του Τραμπ, η Χαμάς θα πρέπει τελικά να παραδώσει τα όπλα της και «να μην έχει κανένα ρόλο» στη διακυβέρνηση της Γάζας. Αλλά το σχέδιο δεν περιλαμβάνει λεπτομέρειες και η ισλαμιστική οργάνωση αναμένεται να διαπραγματευτεί σκληρά καθώς θα ξεδιπλώνονται οι συνομιλίες της Φάσης 2 τις επόμενες εβδομάδες.
«Αποκτούν νέα χαρτιά για διαπραγμάτευση μετά την παράδοση των ομήρων; Ισως», δήλωσε στην Post ο Μουσταφά Ιμπραήμ, πολιτικός αναλυτής με έδρα τη Γάζα. «Η Χαμάς θα μπορούσε να ελιχθεί σε αυτό το ζήτημα και να πει: “Είμαστε παρόντες, είμαστε απαραίτητοι για την επιβολή ελέγχου”».
Για μήνες, οι επικεφαλής της Χαμάς έχουν επισημάνει τον πολλαπλασιασμό των αντίπαλων φατριών και συμμοριών -συμπεριλαμβανομένων εκείνων που οπλίστηκαν αθόρυβα από το Ισραήλ, ως μέρος αυτού που οι ισραηλινοί αναλυτές ασφαλείας χαρακτηρίζουν ως στρατηγική «διαίρει και βασίλευε» κατά τη διάρκεια του πολέμου- για να υποστηρίξουν ότι η οργάνωση θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να διατηρήσει ορισμένα ελαφρά όπλα για προσωπική προστασία, σύμφωνα με άραβες μεσολαβητές.
Η Χαμάς έχει λάβει εγγυήσεις από τους μεσολαβητές ότι το Ισραήλ δεν θα ξαναρχίσει τον πόλεμο, αλλά «οι συμμορίες αποτελούν πρόβλημα στη Γάζα», δήλωσε στην WP ο Ρασίντ αλ-Μοχανάντι, μέλος του Συμβουλίου Παγκoσμίων Υποθέσεων της Μέσης Ανατολής στο Κατάρ.
Το επιχείρημα της Χαμάς, είπε ο Μοχανάντι, είναι ότι οι διαπραγματευτές «θα πρέπει να διαφοροποιήσουν τα όπλα που θα τους επιτραπεί να κρατήσουν για προσωπική προστασία, ενώ τα βαρύτερα όπλα θα πρέπει να παραδοθούν».
Δημοσίως, αξιωματούχοι της Χαμάς έχουν δηλώσει ότι είναι πρόθυμοι να παραιτηθούν από τη διακυβέρνηση της Γάζας.
Κατ’ ιδίαν, ωστόσο, έχουν υποστηρίξει ότι αποτελούν μέρος του κοινωνικού και διοικητικού ιστού της Γάζας και θα πρέπει να συνεχίσουν να διαδραματίζουν βασικό ρόλο, πιθανώς ως ένα ανανεωμένο πολιτικό κόμμα που θα συγχωνευθεί με άλλες παλαιστινιακές παρατάξεις, σύμφωνα με παλαιστινίους και άλλους άραβες αξιωματούχους.
Οι λεπτομέρειες σχετικά με τον αφοπλισμό και τη διακυβέρνηση θα πρέπει να διευθετηθούν σε διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ, οι οποίες θα μπορούσαν να διαρκέσουν αρκετούς μήνες, αν όχι περισσότερο.
Τη Δευτέρα, ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι θα επέτρεπε στη Χαμάς να κυβερνήσει στο μεταξύ και δήλωσε την Τρίτη ότι «δεν ενοχλήθηκε» από τις επιθέσεις αντιποίνων της ομάδας, κάτι που φυσικά ενθαρρύνει την τρομοκρατική οργάνωση.
«Πράγματι εξουδετέρωσαν μερικές συμμορίες που ήταν πολύ κακές», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο. «Τις εξουδετέρωσαν και σκότωσαν αρκετά μέλη συμμοριών. Και αυτό δεν με ενόχλησε ιδιαίτερα, για να είμαι ειλικρινής μαζί σας».
Από την πλευρά της, η Χαμάς έχει διαφημίσει την καταστολή της ως έναν από τους πολλούς τρόπους με τους οποίους η «κανονικότητα» έχει επιστρέψει στη Γάζα.
Μετά την έναρξη ισχύος της εκεχειρίας με το Ισραήλ, η Χαμάς ανακοίνωσε τον διορισμό πέντε νέων κυβερνητών που θα διοικούν τα κατεστραμμένα αστικά κέντρα της Γάζας και κυκλοφόρησε βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που δείχνουν τους ενόπλους της να κατευθύνουν την κυκλοφορία.
Λογαριασμοί κοινωνικής δικτύωσης που διαχειρίζεται η Χαμάς, περιέγραψαν τις συγκρούσεις με τις αντίπαλες συμμορίες ως μια προσπάθεια να οδηγηθούν «οι εγκληματίες» στη Δικαιοσύνη.
Πολλές από τις φυλές που επαναστάτησαν κατά της οργάνωσης στη διάρκεια του κενού εξουσίας που δημιουργήθηκε από την ισραηλινή εκστρατεία, κατηγορήθηκαν ευρέως από τους κατοίκους της Γάζας ότι εμπλέκονται σε λαθρεμπόριο, εμπορία όπλων, εκβιασμούς και λεηλασίες φορτηγών ανθρωπιστικής βοήθειας.
Αρκετές παρατάξεις της Γάζας, συμπεριλαμβανομένου ενός κορυφαίου φυλετικού συμβουλίου, εξέφρασαν την υποστήριξή τους στις προσπάθειες της Χαμάς να επιβάλει τον νόμο και καταδίκασαν όσους συνεργάστηκαν με το Ισραήλ.
«Το ελεήμον χέρι μας απλώνεται σε όποιον μετανοεί», ανέφεραν σε ανακοίνωσή τους την Τρίτη οι δυνάμεις ασφαλείας της Ράντεα, μία από τις μονάδες εσωτερικής ασφαλείας της Χαμάς. «Η επιστροφή στην εθνική προστασία είναι ακόμα δυνατή σε αυτό το στάδιο».
Οι αρχηγοί των πολιτοφυλακών που μίλησαν στην Washington Post, έδωσαν διαφορετικές εκτιμήσεις για το πόσο καιρό θα συνεχιστεί η βία και ποιες θα είναι οι επιπτώσεις.
Αλλά ορισμένοι παλαιστίνιοι παρατηρητές φοβούνται ότι η εσωτερικευμένη σύγκρουση θα παραταθεί και θα διχάσει τον παλαιστινιακό λαό. Αυτό μπορεί να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα του Ισραήλ, το οποίο προμηθεύει όπλα σε πολιτοφυλακές κατά της Χαμάς από το ξέσπασμα του πολέμου στη Γάζα, σύμφωνα με ισραηλινούς αναλυτές ασφαλείας και δύο αρχηγούς συμμοριών.
«Πόσες οικογένειες έχουν λάβει απειλές από τη Χαμάς; Τώρα αυτές οι οικογένειες απαιτούν όπλα για να αμυνθούν», δήλωσε ο Ταουφίκ Τιράουι, πρώην επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριών της Παλαιστινιακής Αρχής για πολλά χρόνια. «Αυτό είναι το αναμενόμενο σενάριο σε λίγες εβδομάδες: εμφύλιος πόλεμος».
Η «μεθοδική αποτελεσματικότητα» της Χαμάς
Ορισμένοι ισραηλινοί αναλυτές ασφαλείας δηλώνουν εντυπωσιασμένοι από τον συντονισμό και τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό της Χαμάς, ανέφερε η Post.
Ακόμα και όταν η ομάδα δέχτηκε πυρά από τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις τους τελευταίους μήνες, ειδικά στην Πόλη της Γάζας, η Χαμάς φάνηκε να προβλέπει μια ενδεχόμενη κατάπαυση του πυρός και να μετατοπίζει τις στρατηγικές της προτεραιότητες, δήλωσε ο Σλόμο Μοφάζ, διευθυντής του ισραηλινού ανεξάρτητου Κέντρου Πληροφοριών και Πληροφοριών για την Τρομοκρατία, Meir Amit.
«Εγινε σαφές, και μπορούμε να το δούμε αυτό από την εισβολή στην Πόλη της Γάζας, ότι η Χαμάς εγκατέλειψε σε μεγάλο βαθμό την αντιπαράθεση με τον ισραηλινό στρατό υπέρ της ενίσχυσης της θέσης της εσωτερικά για την επόμενη μέρα: εξοικονόμηση όπλων, διατήρηση ανθρώπινου δυναμικού και σχεδιασμός αντιποίνων εναντίον φατριών που είτε συντονίστηκαν με το Ισραήλ είτε απείλησαν τη Χαμάς κατά τη διάρκεια του πολέμου», δήλωσε στην WP ο Μοφάζ, ο οποίος διετέλεσε αναπληρωτής επικεφαλής του τμήματος έρευνας στρατιωτικών πληροφοριών του Ισραήλ.
Ο αρχηγοί των συμμοριών και των πολιτοφυλακών είπαν ότι είδαν και αυτοί τη Χαμάς να κινείται εναντίον τους με μεθοδική αποτελεσματικότητα.
Μία από τις πρώτες μεγάλες συγκρούσεις ξέσπασε πριν ακόμα ανακοινωθεί η εκεχειρία.
Στις 3 Οκτωβρίου, περίπου 100 ένοπλοι με στολές της Χαμάς έφτασαν σε μια γειτονιά στο Χαν Γιουνίς που ελέγχεται από τους Μουτζάιντα, μια εξέχουσα οικογένεια ιστορικά συνδεδεμένη με τη Φατάχ, ένα πολιτικό κόμμα που ανταγωνιζόταν τη Χαμάς, δήλωσαν μέλη της οικογένειας και ο Ανουάρ Ρατζάμπ, εκπρόσωπος των δυνάμεων ασφαλείας της Παλαιστινιακής Αρχής στη Δυτική Οχθη, επικαλούμενοι πληροφορίες που συνέλεξε η Αρχή.
Οπλισμένοι με τουφέκια και χειροβομβίδες με ρουκετοβόλα, οι τρομοκράτες της Χαμάς προχώρησαν σε σχηματισμό από τέσσερις διαφορετικές κατευθύνσεις, πυροδοτώντας μια σφοδρή ανταλλαγή πυρών.
Απωθήθηκαν μόνο όταν ένα ισραηλινό μη επανδρωμένο αεροσκάφος αντιλήφθηκε την επίθεση και έβαλε εναντίον της Χαμάς, σύμφωνα με τον Αλί Μουτζάιντα -ανώτερο ηγέτη της οικογένειας, του οποίου το σπίτι έγινε στόχος της επίθεσης- και βίντεο από μη επανδρωμένο αεροσκάφος που δημοσιοποίησε ο ισραηλινός στρατός.
Μετά την επίθεση, μέλη της φυλής Μουτζάιντα έσυραν έναν τραυματισμένο ένοπλο της Χαμάς σε ένα σπίτι για ανάκριση και εξεπλάγησαν από τον σχεδιασμό που ακολούθησαν στην επίθεση. «Μας έδωσε ονόματα, τοποθεσίες, οδηγίες και μας έδειξε τις δύο ξεχωριστές γραμμές επικοινωνίας που χρησιμοποιούνται για τις επιχειρήσεις της μονάδας», είπε ο Μουτζάιντα στην Washington Post.
Εγγραφα που αφαιρέθηκαν από τη σορό ενός νεκρού ενόπλου της Χαμάς, τα οποία αργότερα δημοσιεύτηκαν από μέλη της φατρίας Μουτζάιντα στο Telegram, περιείχαν λεπτομερείς επιχειρησιακές οδηγίες και αεροφωτογραφίες της γειτονιάς με τα στοχευμένα σπίτια της Μουτζάιντα κυκλωμένα με μαύρο μαρκαδόρο.
Η «Σαχέμ», ή αλλιώς διαπεραστικό βέλος, μια ειδική μονάδα που σχημάτισε η Χαμάς κατά τη διάρκεια του πολέμου για να καταστείλει ένοπλες ομάδες που εμπλέκονταν σε λεηλασίες της ανθρωπιστικής βοήθειας και σε μαύρη αγορά, ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση.
Ο Μουτζάιντα είπε ότι η Σαχέμ συλλέγει πληροφορίες για άτομα ή συμμορίες που παρανομούν ή συνεργάζονται με το Ισραήλ και έχει συντάξει μαύρη λίστα με όσους θα έπρεπε να στοχοποιηθούν για επιθέσεις αντιποίνων.
Οι Σαχέμ είναι «διοικητές, άτομα των μυστικών υπηρεσιών, αρχηγοί της δίωξης ναρκωτικών -όλοι τους έμπειροι», είπε ο Μουτζάιντα. «Είναι διάσπαρτοι στη Γάζα, συνήθως με πολιτικά, κρυμμένοι σε νοσοκομεία ή σε σκηνές ανάμεσα στους πρόσφυγες».
Ο Μουτζάιντα αρνήθηκε ότι η οικογένειά του συνεργάστηκε με το Ισραήλ ή ότι συμμετείχε συστηματικά σε λεηλασίες. Πολλά μέλη της φυλής υποστήριξαν τη Φατάχ, το πολιτικό κόμμα που ελέγχει την Παλαιστινιακή Αρχή με έδρα τη Δυτική Οχθη, ενώ μερικά εντάχθηκαν στον Ισλαμικό Τζιχάντ και στην ίδια τη στρατιωτική πτέρυγα της Χαμάς, είπε ο Μουτζάιντα.
Οι περισσότεροι από τους Μουτζάιντα «δεν συνδέονται με τη Χαμάς και μάλιστα πολλοί κλίνουν προς τη Φατάχ», δήλωσε ο Ρατζάμπ, αξιωματούχος ασφαλείας της Παλαιστινιακής Αρχής.
«Η Χαμάς φοβόταν ότι, είτε από μόνη της είτε σε συντονισμό με την Παλαιστινιακή Αρχή, αυτή η οικογένεια θα επαναστατούσε ενάντια στην κυριαρχία της, και έτσι αποφάσισε να την χτυπήσει προληπτικά», πρόσθεσε.
Φόβοι για εμφύλιο πόλεμο
Στην κοινωνία της Γάζας που βασίζεται στις φατρίες, η εχθρότητα μεταξύ ισχυρών οικογενειών και της Χαμάς είναι βαθιά και φτάνει δεκαετίες πίσω.
Οταν η Χαμάς ανήλθε στην εξουσία το 2007 μετά από αιματηρό εμφύλιο με την Παλαιστινιακή Αρχή υπό την ηγεσία της Φατάχ, η τρομοκρατική οργάνωση σκότωσε μέλη της φυλής Ντογκμούς με έδρα την Πόλη της Γάζας, οι οποίοι, όπως και οι Μουτζάιντα, διατηρούσαν σχέσεις με τη Φατάχ, ανέφερε στην Post ο Ρατζάμπ.
Οι εντάσεις επανεμφανίστηκαν μετά το ξέσπασμα του πολέμου τον Οκτώβριο του 2023, όταν μέλη της οικογένειας Ντογκμούς με έδρα τη συνοικία Σάμπρα της Πόλης της Γάζας κατηγορήθηκαν από τη Χαμάς ότι κλέβουν ανθρωπιστική βοήθεια και συγκεντρώνουν αλεύρι.
Οταν το Ισραήλ αποσύρθηκε από την Πόλη της Γάζας την περασμένη εβδομάδα, ένοπλοι της Χαμάς εισέβαλαν στο ιορδανικό νοσοκομείο στη Σάμπρα, οδηγώντας σε μια αντιπαράθεση που κλιμακώθηκε με μαζική ανταλλαγή πυρών, δήλωσαν ο Ρατζάμπ και ένα μέλος της οικογένειας Ντογκμούς.
Η Χαμάς σκότωσε τουλάχιστον 25 μέλη της οικογένειας και συνέλαβε 45 στην επίθεση, σύμφωνα με δύο μέλη της φατρίας.
Αρκετά μέλη της Χαμάς σκοτώθηκαν επίσης, συμπεριλαμβανομένου του γιου του ανώτερου αξιωματούχου της, Μπασέμ Ναΐμ.
Το ίδιο βράδυ, η Χαμάς οδήγησε οκτώ άνδρες με δεμένα μάτια σε έναν πολυσύχναστο δρόμο στη Σάμπρα, τους ανάγκασε να γονατίσουν και τους εκτέλεσε εξ επαφής. Ούτε η Χαμάς ούτε οι Ντογκμούς επιβεβαίωσαν ότι οι εκτελεσθέντες ανήκαν στην οικογένεια.
Ορισμένοι αρχηγοί της πολιτοφυλακής προβλέπουν ότι, αφού η Χαμάς υποτάξει τις οικογένειες Ντογκμούς και Μουτζάιντα στην κεντρική Λωρίδα και στην Πόλη της Γάζας, θα κινηθεί γρήγορα για να εδραιώσει τον έλεγχο στα βόρεια και νότια άκρα της και να επιτεθεί σε πολιτοφυλακές που υποστηρίζονταν από το Ισραήλ.
Ο Αμπού Σαμπάμπ, αρχηγός πολιτοφυλακής που ελέγχει την περιοχή κοντά στα αιγυπτιακά σύνορα, παραμένει ένας σημαντικός αντίπαλος, τον οποίο η Χαμάς μπορεί να μην υποτάξει εύκολα.
Η Χαμάς τώρα «καθαρίζει το δικό της έδαφος, αναγκάζοντας τις φατρίες σε υποταγή», δήλωσε μέλος της οικογένειας Ντογκμούς. «Οταν τελειώσει αυτό, θα μετακινηθούν στις λιγότερο ασφαλείς περιοχές για να ξεριζώσουν τις πολιτοφυλακές. Ο Αμπού Σαμπάμπ θα είναι τελευταίος στη σειρά», είπε.
Σε μια βιντεοσκοπημένη συνέντευξη στην Washington Post από τη νότια Γάζα την περασμένη εβδομάδα, ο Γιούσεφ Μάζεν, ένας από τους επικεφαλής της πολιτοφυλακής Αμπού Σαμπάμπ, δήλωσε ότι δεν φοβάται τη Χαμάς.
Ο 32χρονος καταδικάστηκε από δικαστήριο της Χαμάς σε 15 χρόνια φυλάκισης για τη δολοφονία ενός μέλους της το 2010 και δραπέτευσε από τη φυλακή μαζί με τον αρχηγό της πολιτοφυλακής του, Γιάσερ Αμπού Σαμπάμπ, στα τέλη του 2023, όταν το Ισραήλ ξεκίνησε την επίθεσή του στη Γάζα.
Η πολιτοφυλακή άρχισε να λαμβάνει όπλα, βοήθεια και «πληροφορίες από μη επανδρωμένα αεροσκάφη» από τους Ισραηλινούς φέτος και τώρα διαθέτει 2.000 άνδρες, είπε ο Μάζεν.
«Είμαστε η ισχυρότερη πολιτοφυλακή στη Γάζα. Μας φοβούνται. Δεν τους φοβόμαστε εμείς», τόνισε.
