Σε μυστικές διαπραγματεύσεις βρίσκονται Τουρκία και Συρία, προκειμένου να καθορίσουν τα μεταξύ τους θαλάσσια σύνορα και να προχωρήσουν στη δημιουργία ΑΟΖ, όπως αποκαλύπτει το Nordic Monitor, φέροντας στο φως επιστολή του τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν.

Η επιστολή, αποκαλύπτει ότι πολλές τουρκικές υπηρεσίες έχουν λάβει εντολή να καταρτίσουν συμφωνία για την Οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) με τη Συρία. Στόχος είναι η προστασία των συμφερόντων τόσο της Τουρκίας όσο του ψευδοκράτους της Κύπρου, το οποίο αναγνωρίζει μόνο η Αγκυρα.

«Με την ανατροπή του καθεστώτος Μπάαθ και τη μεταβίβαση της εξουσίας σε μεταβατική κυβέρνηση, διεξάγονται ενέργειες σε συντονισμό με τις αρμόδιες υπηρεσίες μας για τον καθορισμό των θαλάσσιων συνόρων με τη Συρία και την οριοθέτηση περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας πέραν των χωρικών υδάτων, με τρόπο που να διασφαλίζει τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας», σημείωσε ο Φιντάν στην επιστολή του, με ημερομηνία την 16η Ιουνίου, η  οποία απευθυνόταν στο Γραφείο του Προέδρου της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης.

Ο Φιντάν τόνισε επίσης ότι η Τουρκία παραμένει δεσμευμένη στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων και συμφερόντων του ψευδοκράτους  στην κύπρο σε κάθε μελλοντική συμφωνία οριοθέτησης με τη Δαμασκό. Η επιστολή αποτελεί την πρώτη επίσημη επιβεβαίωση ότι οι προετοιμασίες για τέτοια συμφωνία βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη — παρά τις προηγούμενες δημόσιες δηλώσεις του υουργού Μεταφορών της Τουρκίας, που ανέφεραν ότι η Αγκυρα απλώς εξετάζει μια τέτοια συμφωνία ως μελλοντική πιθανότητα.

Ο Φιντάν απέρριψε επίσης ισχυρισμούς ότι η Τουρκία είχε δεσμευτεί να μην επιδιώξει συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης με τη Συρία κατά τη διάρκεια της συνάντησής του στις 12 Ιανουαρίου 2025 στη Ριάντ με την Κάγια Κάλας, Υπατη Εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ενωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας και Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

«Θα ήταν ωφέλιμο να λαμβάνονται υπόψη οι επίσημες δηλώσεις και ανακοινώσεις του υπουργείου μας επί του θέματος», ανέφερε ο Φιντάν στην επιστολή, προσθέτοντας: «Η ΕΕ δεν έχει κανένα δικαίωμα να σχολιάζει μια πιθανή συμφωνία μεταξύ δύο κυρίαρχων κρατών σχετικά με τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας τους».

Μια τουρκο-συριακή θαλάσσια συμφωνία θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην ανατολική Μεσόγειο, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει μετατραπεί σε εστία περιφερειακών εντάσεων. Η ανακάλυψη πλούσιων, υποθαλάσσιων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων έχει οδηγήσει σε αλληλοεπικαλυπτόμενες διεκδικήσεις από διάφορα παράκτια κράτη, με την Τουρκία να βρίσκεται στο επίκεντρο των διαφορών με την Ελλάδα, την Κύπρο και την Αίγυπτο.

Δεδομένου του πολύπλοκου ιστορικού της περιοχής και των επικαλυπτόμενων διεκδικήσεων ΑΟΖ, οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και Συρίας θα μπορούσε να εντείνει περαιτέρω τις εντάσεις μεταξύ Αγκυρας και των κρατών-μελών της ΕΕ, Ελλάδας και Κύπρου, φέρνοντας τις Βρυξέλλες αντιμέτωπες με μια ακόμη αντιπαράθεση με την πολύπαθη υποψήφια χώρα.

Η Τουρκία φαίνεται να εκμεταλλεύεται μια στρατηγική ευκαιρία σε μια μετά-Ασαντ Συρία, την οποία πλέον ηγείται ο πρόεδρος Αχμάντ αλ-Σαράα, με τον οποίο τούρκοι αξιωματούχοι έχουν διατηρήσει μακροχρόνια, αν και μυστική, συνεργασία. Από την αρχή του συριακού εμφυλίου πολέμου το 2011, η Τουρκία έχει υποστηρίξει και εξοπλίσει διάφορες τζιχαντιστικές ομάδες με σκοπό την ανατροπή του Ασαντ. Η Αγκυρα είχε προηγουμένως προσπαθήσει να συνάψει συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης με την κυβέρνηση Ασαντ, αλλά οι προσπάθειες αυτές ναυάγησαν με την έναρξη της συριακής σύρραξης το 2011.

Αυτή τη φορά, μια επιτυχής συμφωνία δεν θα κατοχύρωνε μόνο το θαλάσσιο σύνορο της Τουρκίας με τη Συρία, αλλά θα ενίσχυε νομικά τις αξιώσεις της Αγκυρας στην περιοχή, θα προσέδιδε de facto αναγνώριση του ψευδοκράτους και πιθανώς θα άνοιγε νέες περιοχές για έρευνες για υδρογονάνθρακες.

Η συμφωνία θα μπορούσε επίσης να ανοίξει τον δρόμο για κοινή τουρκο-συριακή εξερεύνηση και εκμετάλλευση διασυνοριακών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων. Δεδομένου ότι η Δαμασκός δεν διαθέτει επί του παρόντος τη δυνατότητα υπεράκτιας γεώτρησης, η Αγκυρα πιθανότατα θα ηγηθεί των τεχνικών και επιχειρησιακών προσπαθειών στο πλαίσιο μιας τέτοιας συμφωνίας. Ωστόσο, η προτεινόμενη συμφωνία αναμένεται να περιπλέξει περαιτέρω τις σχέσεις της Τουρκίας με τρίτα κράτη όπως η Κύπρος, το Ισραήλ και ο Λίβανος — όλα με δικά τους συμφέροντα στα αμφισβητούμενα ύδατα της Μεσογείου και ανήσυχα απέναντι σε οποιαδήποτε κίνηση που θα μπορούσε να μεταβάλει την ισορροπία των θαλάσσιων διεκδικήσεων.

Η Τουρκία αντιτίθεται εδώ και καιρό στις συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης που έχει υπογράψει η Κύπρος με την Αίγυπτο το 2003, τον Λίβανο το 2007 και το Ισραήλ το 2010, υποστηρίζοντας ότι οι συμφωνίες αυτές παραβιάζουν τα δικαιώματα του ψευδοκράτους. Η Αγκυρα και το ψευδοκράτος έχουν επίσης επικρίνει την απόφαση της Λευκωσίας να παραχωρήσει άδειες εξερεύνησης για υπεράκτια οικόπεδα υδρογονανθράκων.

Η Τουρκία φαίνεται να ακολουθεί παρόμοιο μοντέλο με αυτό που εφάρμοσε με την Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης (GNA), το οποίο κατέληξε σε μια αμφιλεγόμενη θαλάσσια συμφωνία το 2019. Η συμφωνία αυτή όξυνε τις εντάσεις με την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε απάντηση του τουρκο-λιβυκού μνημονίου για τη θάλασσα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δήλωσε στις 12 Δεκεμβρίου 2019 ότι το σύμφωνο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας του ΟΗΕ και δεν μπορεί να έχει νομικές συνέπειες για τρίτα μέρη.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News