Μένει σε έναν από τους φουτουριστικούς και υπερπολυτελείς ουρανοξύστες του «Moskva-Citi» (όπως είναι γνωστό το υπό διαρκή επέκταση Διεθνές Επιχειρηματικό Κέντρο της Μόσχας), ενίοτε πηγαίνει για ψώνια σε ένα εμπορικό κέντρο ακριβώς από κάτω, ενώ κατά βάση περνάει τον καιρό του κολλημένος σε μια οθόνη, παίζοντας ηλεκτρονικά παιχνίδια. Του έχει παραχωρηθεί επίσης μια ασφαλής εξοχική κατοικία την οποία επισκέπτεται τακτικά. Για τον Μπασάρ αλ Ασαντ ο λόγος, ο οποίος μπορεί να τα κάνει όλα αυτά επειδή εξακολουθεί να τηρεί τον «όρκο σιωπής» που έδωσε στον μεγάλο προστάτη του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Σχεδόν έναν χρόνο μετά την αναπάντεχη όσο και επεισοδιακή απόδραση από τη Δαμασκό, τα ξημερώματα της 8ης Δεκεμβρίου 2024, ο πρώην πρόεδρος-δικτάτορας της Συρίας εξακολουθεί να ζει στη Μόσχα υπό την προστασία –και τον απόλυτο έλεγχο– του επικεφαλής του Κρεμλίνου.
Πλέον, όμως, ο ρώσος πρόεδρος αντιμετωπίζει ένα δύσκολο δίλημμα: να συνεχίσει να τον προστατεύει ή να τον παραδώσει στον Αχμαντ αλ-Σαράα, τον πρώην ηγέτη των ανταρτών που ηγήθηκαν της κατάληψης της Δαμασκού πέρυσι τον Δεκέμβριο, ο οποίος αυτοανακηρύχθηκε ηγέτης της Συρίας στις 29 Ιανουαρίου 2025, μετά την ανατροπή του καθεστώτος Ασαντ.
Ο νυν μεταβατικός πρόεδρος της Συρίας πέταξε την Τετάρτη στη Μόσχα. Ηταν η πρώτη του επίσημη επίσκεψη στη Ρωσία από τότε που ανέλαβε την εξουσία και μπροστά στις κάμερες είπε στον Πούτιν ότι θα ήθελε να «επαναπροσδιορίσει» τις σχέσεις της πατρίδας του με τη Ρωσία, παρά την τεράστια υποστήριξη που παρείχε στον Ασαντ κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Κεκλεισμένων των θυρών, όμως, φέρεται να του ζήτησε να εκδώσει τον Ασαντ και «όλους εκείνους» που διέπραξαν «εγκλήματα πολέμου» ώστε να δικαστούν.
Αναλυτές, ωστόσο, σημειώνουν πως η Μόσχα είναι απίθανο να συναινέσει στην έκδοσή του Ασαντ, καθώς η παράδοση του πρώην στενού συμμάχου του Κρεμλίνου θα υπονόμευε τη φήμη της ως ασφαλούς καταφυγίου για φυγάδες, όπως ο έκπτωτος πρόεδρος της Ουκρανίας Βίκτορ Γιανουκόβιτς και το πρώην μεγαλοστέλεχος της γερμανικής Wirecard, ο Αυστριακός Γιαν Μαρσάλεκ, που έγινε πράκτορας της FSB και καταζητείται από την Interpol.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους τη Δευτέρα, ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ τόνισε ότι η Μόσχα χορήγησε άσυλο στον Ασαντ για ανθρωπιστικούς λόγους, καθώς «ο ίδιος και η οικογένειά του κινδύνευαν με φυσική εξόντωση».
Ο ουρανοξύστης στο «City» της Μόσχας
Εν τω μεταξύ, ο πρώην δικτάτορας και η οικογένειά του απολαμβάνουν τις ανέσεις μιας υπερπολυτελούς εξορίας, όπως ανέφερε τις προηγούμενες ημέρες η εβδομαδιαία γερμανική εφημερίδα Die Zeit, επικαλούμενη ένα πρώην μέλος του στενού κύκλου των Ασαντ που σήμερα ζει (έχοντας γλιτώσει από μια απόπειρα δολοφονίας το 2012) στην Ευρώπη.
Σύμφωνα, λοιπόν, με την πηγή «K», όπως συστήθηκε στο γερμανικό έντυπο, ο 60χρονος Μπασάρ αλ Ασαντ ζει σε τρία από τα 19 διαμερίσματα ιδιοκτησίας των αδελφών Μαχλούφ –και ξαδέλφων του Ασαντ– σε έναν από τους ουρανοξύστες του νέου επιχειρηματικού κέντρου της Μόσχας.
«Απόλυτη πολυτέλεια: φουαγέ με οροφή στα 20 μέτρα, μοντέρνα έργα τέχνης και ιδιωτικοί χώρους υποδοχής», γράφει σε ανταπόκρισή της από τη Μόσχα η Ροζάλμπα Καστελέτι της ιταλικής La Repubblica. «Διαμερίσματα με έπιπλα με χρυσά φινιρίσματα, κρυστάλλινους πολυελαίους και μεγάλους καναπέδες που θυμίζουν παλάτια της Μέσης Ανατολής. Οι κουζίνες διαθέτουν γερμανικές συσκευές και τα υπνοδωμάτια μεγάλες τηλεοράσεις και παράθυρα από το δάπεδο μέχρι την οροφή, με πανοραμική θέα στον ορίζοντα της Μόσχας και στον ποταμό Μόσχοβα», συμπληρώνει.
Σύμφωνα με την Die Zeit, όμως –δημοσιογράφοι της οποίας επισκέφθηκαν ένα διαμέρισμα παρόμοιο με εκείνα των Ασαντ μέσω ενός τοπικού μεσιτικού γραφείου–, αυτό που πραγματικά ξεχωρίζει είναι το μπάνιο, «επενδυμένο ολοκληρωτικά με μάρμαρο Καράρα, με μια τεράστια θερμαινόμενη μπανιέρα που βλέπει σε παράθυρο ύψους τεσσάρων μέτρων και με αεροπλάνα να πετούν στο ύψος των ματιών».
Ο «όρκος σιωπής» στον Πούτιν
Εξαρτώμενος πλήρως από το Κρεμλίνο, ο Ασαντ προσπαθεί να κρατάει χαμηλό προφίλ. Εχει πάρει αυτό που η πηγή «Κ» περιέγραψε ως «όρκο σιωπής». Ο Πούτιν έχει «το μονοπώλιο στην πληροφόρηση». Σημειωτέον ότι η στρατιωτική εμπλοκή της Ρωσίας στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας το 2015 όχι μόνο διατήρησε το βάναυσο καθεστώς του Ασαντ στην εξουσία, αλλά κόστισε και πολύ ακριβά στον συριακό λαό. Σύμφωνα με μια έρευνα του ΟΗΕ το 2020, για τις φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν στη Συρία, η Ρωσία μετείχε ενεργά σε εγκλήματα πολέμου, βομβαρδίζοντας αδιακρίτως πολιτικούς στόχους, συμπεριλαμβανομένων ιατρικών εγκαταστάσεων.
Αυτό, ωστόσο, δεν εμποδίζει τον πρώην δικτάτορα να κινείται ελεύθερα στη ρωσική πρωτεύουσα. Οι Ασαντ «χρησιμοποιούν ιδιωτικούς σωματοφύλακες που πληρώνονται από τη ρωσική κυβέρνηση. Ο Μπασάρ ζει σε τρία διαμερίσματα σε έναν πύργο με εμπορικό κέντρο από κάτω και μερικές φορές επισκέπτεται τα καταστήματα εκεί. Επίσης περνάει πολλές ώρες παίζοντας διαδικτυακά βιντεοπαιχνίδια», πρόσθεσε η πηγή.
Η άρρωστη Ασμα και ο αδελφός που πίνει και καπνίζει
Η σύζυγός του, Ασμα, είναι σε κρίσιμη κατάσταση μετά την επανεμφάνιση του καρκίνου του μαστού την άνοιξη του 2024 (πρώτη φορά διαγνώστηκε το 2018), ενώ σήμερα η (κάποτε πολλά υποσχόμενη) πρώην Πρώτη Κυρία της Συρίας φέρεται να υποβάλλεται σε θεραπεία για λευχαιμία. Την ίδια ώρα, ο μικρότερος αδελφός του, Μαχέρ αλ Ασαντ, ο οποίος διαμένει στο ξενοδοχείο «Four Seasons», «περνάει τον χρόνο του πίνοντας και καπνίζοντας ναργιλέ».
Εως σήμερα δεν είχαν διαρρεύσει λεπτομέρειες σχετικά με την εξορία των Ασαντ στη Μόσχα. Μάλιστα, το μοναδικό διαθέσιμο υλικό ήταν ένα βίντεο που αναρτήθηκε στο Telegram και στο X από τον μεγαλύτερο γιο του Μπασάρ, ονόματι Χαφέζ, ο οποίος εξηγούσε ότι η οικογένεια δεν είχε καταστρώσει ποτέ κάποιο σχέδιο διαφυγής. «Δεν υπήρχε σχέδιο, ούτε καν σχέδιο Β, δια φυγής από τη Δαμασκό, πόσω μάλλον από τη Συρία», είχε πει.
Η απόδραση από τη Δαμασκό
Στις 20 Νοεμβρίου 2024, όταν οι αντάρτες είχαν ήδη εξαπολύσει την επίθεσή τους κατά των κυβερνητικών δυνάμεων (έπειτα από λίγες ημέρες κατέλαβαν το Χαλέπι), ο Χαφέζ αλ Ασαντ μετέβη στη Μόσχα για να υποστηρίξει τη διδακτορική διατριβή του, ενώ η μητέρα του, Ασμα, βρισκόταν ήδη εκεί, έχοντας υποβληθεί σε μεταμόσχευση μυελού των οστών.
Την 1η Δεκεμβρίου ο Χαφέζ επέστρεψε στη Δαμασκό, ενώ η μητέρα και η αδελφή του παρέμειναν στη Μόσχα. Μετά την αποχώρηση των κυβερνητικών δυνάμεων και από τη Χομς, στις 7 Δεκεμβρίου, ένας ρώσος αξιωματούχος κάλεσε ολόκληρη την οικογένεια Ασαντ να μεταβεί άμεσα στη Λαττάκεια.
«Φθάσαμε στο αεροδρόμιο της Δαμασκού γύρω στις 3 τα ξημερώματα. Ηταν άδειο, ακόμη και ο πύργος ελέγχου. Στη συνέχεια επιβιβαστήκαμε σε ένα ρωσικό στρατιωτικό αεροπλάνο με προορισμό τη Λαττάκεια και προσγειωθήκαμε στην αεροπορική βάση Χμεϊμίμ πριν από την αυγή», είχε αναφέρει ο γιος του δικτάτορα.
Τελικά κρίθηκε απαραίτητο για την ασφάλειά τους να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους, δεδομένου ότι η κατάσταση είχε επιδεινωθεί ραγδαία, και να μεταβούν κατευθείαν στη Μόσχα. Εκεί συνεχίζουν να ζουν μάλλον ξέγνοιαστα —σε σχέση με όσα αποτρόπαια διέπραξε το καθεστώς Ασαντ κατά τη διάρκεια του εμφυλίου, και όχι μόνο– και σίγουρα μέσα στην πολυτέλεια.
Εκτός αν αλλάξει γνώμη ο Πούτιν: η παρουσία της Μόσχας στη Συρία (όπου ακόμα διατηρεί δύο βάσεις) εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται ως στρατηγικής σημασίας για τη Ρωσία και δεν αποκλείεται κάποια στιγμή ο ρώσος πρόεδρος να κληθεί να επιλέξει.
