Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι τα στρατιωτικά και εμπορικά πλοία που φέρουν την αστερόεσσα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ταξιδεύουν δωρεάν μέσω των διωρύγων του Παναμά και του Σουέζ, δύο θαλασσίων οδών κομβικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο αλλά και για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ ανά τον κόσμο.
«Αυτά τα κανάλια δεν θα υπήρχαν χωρίς τις ΗΠΑ» έγραψε ο Τραμπ σε μία ανάρτησή του στο δικό του social media, το Truth Social, το περασμένο Σάββατο. «Εχω ζητήσει από τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να επιληφθεί αμέσως».
Ο Τραμπ επανειλημμένως έχει επικρίνει την από πλευράς Παναμέζων διαχείριση της διώρυγας και έχει παρουσιάσει σχέδια για την «ανάκτησή της» από τους Αμερικανούς, μάλιστα υπαινισσόμενος ότι δεν τον απασχολεί αν θα απαιτηθεί χρήση στρατιωτικής βίας. Για την Ιστορία, το συγκεκριμένο κανάλι κατασκευάστηκε από τις ΗΠΑ το 1900 και παραχωρήθηκε στον Παναμά το 1977.
Τον περασμένο Δεκέμβριο ο Τραμπ είχε κατηγορήσει την Κίνα ότι επεκτείνει την επιρροή της όσον αφορά τη διαχείριση της Διώρυγας Παναμά και επέκρινε τους υπευθύνους για τη λειτουργία της ότι χρεώνουν «υπερβολικές τέλη διέλευσης».
Η Διώρυγα Παναμά συνδέει την Καραϊβική με τον Ειρηνικό και η Διώρυγα Σουέζ συνδέει τη Μεσόγειο με την Ερυθρά και τον Ινδικό. Και τα δύο έργα είναι απαραίτητα για την ομαλή λειτουργία του παγκοσμίου εμπορίου, αφού μειώνουν τον χρόνο των πλόων και τα κόστη των εφοπλιστών. Από γεωπολιτικής απόψεως είναι χρήσιμα στις υπερδυνάμεις, στις ΗΠΑ πρωτίστως.
Ο πρόεδρος του Παναμά, Χοσέ Ραούλ Μουλίνο, απάντησε στην πλατφόρμα X και δίχως να κατονομάσει τον Τραμπ ότι οι «διαμετακομίσεις και το κόστος όλων των πλοίων μέσω της διώρυγάς μας» ρυθμίζονται από την Αρχή της Διώρυγας του Παναμά, που είναι αυτόνομο διοικητικό όργανο. «Δεν υπάρχει συμφωνία για το αντίθετο» σχολίασε ο ίδιος.
Υπενθυμίζεται ότι προσφάτως ο υπουργός Αμυνας των ΗΠΑ, Πίτ Χέγκσεθ, επισκέφθηκε τον Παναμά για διαβουλεύσεις, οι οποίες όμως δεν καρποφόρησαν. Ζήτησε από τους Παναμέζους την ελεύθερη διέλευση των αμερικανικών πολεμικών πλοίων και πρότεινε αποστολή στρατού των ΗΠΑ για τη φύλαξη των εγκαταστάσεων, όμως η ντόπια κυβέρνηση δεν συμφώνησε.
Επίσης υπενθυμίζεται ότι η Διώρυγα Σουέζ, η οποία βρίσκεται στην αιγυπτιακή επικράτεια, αντιμετωπίζει πρόβλημα που σχετίζεται με το Παλαιστινιακό και με την εισβολή του ισραηλινού στρατού στη Γάζα, αφού οι Χούθι της Υεμένης βάλλουν κατά πλοίων Δυτικών συμφερόντων. Η πολεμική ατμόσφαιρα άλλαξε χιλιάδες εμπορικές ρότες, με τα πλοία να περιπλέουν την Αφρική. Η κατάσταση αυτή σήμανε για την Αίγυπτο μείωση εσόδων από τη διέλευση κατά 60% και απώλεια συναλλάγματος ύψους 7 δισ. δολαρίων για το 2024.
