Οταν μια μεγάπτερη φάλαινα βάρους 30 τόνων ανεβαίνει από τα βαθιά και απελευθερώνει ένα ενιαίο, τέλεια κυκλικό φωτοστέφανο από φυσαλίδες προς την κατεύθυνση των σκαφών και των κολυμβητών που επισκέπτονται την τοποθεσία τους, είναι δύσκολο να μη σκεφτεί κανείς ότι κάτι προσπαθεί να πει.

Οι επιστήμονες εξετάζουν τώρα την πιθανότητα να ισχύει αυτή η θεωρία. Σε μια νέα μελέτη, όπως αναφέρει δημοσίευμα των Times του Λονδίνου, περιγράφεται σειρά από συναντήσεις στη διάρκεια των οποίων μεγάπτερες φάλαινες πλησίασαν ανθρώπους και παρήγαγαν μεγάλους «δακτυλίους φυσαλίδων».

Αυτές οι λαμπερές θηλιές αέρα, που δημιουργούνται από τις οπές των ρουθουνιών τους, δεν δείχνουν σχεδιασμένες για προειδοποιήσεις ή για εκφοβισμό. Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Marine Mammal Science, πιθανολογείται ότι με αυτόν τον τρόπο οι φάλαινες λένε «γεια»!

Ερευνητές από το Ινστιτούτο SETI, τον μη κερδοσκοπικό επιστημονικό οργανισμό που αναζητά εξωγήινη νοημοσύνη, μαζί με άλλους από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στην πόλη Ντέιβις, κατέγραψαν 12 περιπτώσεις όπου μεγάπτερες φάλαινες παρήγαγαν 39 δακτυλίους φυσαλίδων. Στην πλειονότητά τους το πιο κοντινό σε αυτές πλάσμα ήταν ένας άνθρωπος – και όχι άλλη φάλαινα.

Οι ερευνητές μελέτησαν επίσης πλάνα από drones που κατέγραφαν μεγάπτερες φάλαινες χωρίς την παρουσία ανθρώπων και είδαν ότι δεν δημιουργούσαν δακτυλίους. Η έρευνα αναφέρει ότι η κίνησή τους αυτή συνιστά προφανή προσπάθεια να αλληλεπιδράσουν παιχνιδιάρικα, να παρατηρήσουν τις ανθρώπινες αντιδράσεις και να συμμετάσχουν σε κάποια μορφή επικοινωνίας.

Οι μεγάπτερες φάλαινες είναι γνωστό εδώ και καιρό ότι χρησιμοποιούν φυσαλίδες για να μαζεύουν τα ψάρια σε στενά κοπάδια την ώρα του κυνηγιού. Τα αρσενικά τις παράγουν επίσης όταν ανταγωνίζονται για τα θηλυκά. Αυτές οι εκτινάξεις αέρα από τις τρύπες των ρουθουνιών και τα στόματά τους συνήθως δημιουργούν «εκρήξεις» ή «κουρτίνες», που πιστεύεται ότι χρησιμεύουν ως «επιδείξεις αγριότητας», όπως αναφέρει η μελέτη.

Αλλά οι προσφάτως καταγεγραμμένες φυσαλίδες φαίνεται να είναι κάτι διαφορετικό. Οι δακτύλιοι δημιουργούνται σκόπιμα και δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι φάλαινες είναι ταραγμένες. Κάθε κύκλος αέρα αποτελείται από ένα πλήθος μικρότερων φυσαλίδων, δίνοντάς τους μια ομιχλώδη, αδιαφανή εμφάνιση, παρόμοια με τον δακτύλιο καπνού που παράγουν οι καπνιστές.

Συνήθως παράγονται κατά τη διάρκεια ήρεμων συναντήσεων γεμάτων περιέργεια, όταν η φάλαινα πλησιάζει αργά και παραμένει κοντά στους παρατηρητές της. Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι περισσότερες φάλαινες που παρατηρήθηκαν, κολύμπησαν οικειοθελώς προς τους κολυμβητές ή τις βάρκες – και οι δακτύλιοι φυσαλίδων φάνηκαν να αποτελούν μέρος αυτής της αλληλεπίδρασης.

Διαπιστώθηκε ότι οι δακτύλιοι κατασκευάζονται χωρίς τελετουργικά χαρακτηριστικά – συνήθως υπήρχε μια αργή άνοδος, μια παύση, και η ξαφνική έκρηξη των φυσαλίδων. Η μελέτη αποτελεί τμήμα του WhaleSeti, ενός project που εξετάζει τη μη ανθρώπινη νοημοσύνη στη Γη ως μοντέλο για την αναγνώριση εξωγήινης νοημοσύνης στο Διάστημα.

Το ινστιτούτο SETI αναφέρει ότι σημαντικό τμήμα της αποστολής του είναι η διερεύνηση της πιθανότητας η εξωγήινη νοημοσύνη και η ανθρώπινη ζωή να έρθουν σε επαφή – και έτσι στοχεύει σε ανθρώπινους δέκτες. Αυτή η υπόθεση εργασίας σίγουρα υποστηρίζεται από την ανεξάρτητη εξέλιξη της περίεργης συμπεριφοράς των μεγάπτερων φαλαινών.

Η μελέτη βασίστηκε σε πολίτες-επιστήμονες, πλάνα από drones, εταιρείες παρακολούθησης φαλαινών και θαλάσσιους βιολόγους, ώστε να συγκεντρώσει τα δεδομένα της, τόσο στον Ατλαντικό όσο και στον Ειρηνικό Ωκεανό. Ορισμένα επεισόδια σημειώθηκαν κοντά σε τουρίστες, όμως κάποια άλλα έλαβαν χώρα δίπλα σε ήσυχα ερευνητικά σκάφη – γεγονός που υποδηλώνει ότι η συμπεριφορά δεν ήταν απλώς μια αντίδραση σε θόρυβο.

Η δημιουργία φυσαλίδων απαντάται συχνά στα κητώδη –την οικογένεια των υδρόβιων θηλαστικών στην οποία ανήκουν επίσης τα δελφίνια και οι φώκιες– αλλά οι συνεκτικοί δακτύλιοι είναι αρκετά σπάνιοι και δύσκολο να παραχθούν. Στα δελφίνια συνδέονται συχνά με το κοινωνικό παιχνίδι, αλλά οι ερευνητές είναι προσεκτικοί ώστε να μη δώσουν αυθαίρετες ερμηνείες στη συμπεριφορά των φαλαινών.

Τα δαχτυλίδια μπορεί να σημαίνουν παιχνίδι, σήματα επικοινωνίας, ή ακόμα και ενστικτώδη αντίδραση ενός νοήμονος πλάσματος που αντιμετωπίζει κάτι τόσο παράξενο όσο μια βάρκα ή έναν κολυμβητή. Σε κάθε περίπτωση, η νέα μελέτη υποδηλώνει ότι χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News