Η Ισπανία αποφάσισε να αντικαταστήσει τον γερασμένο στόλο μαχητικών της με ευρωπαϊκά στρατιωτικά αεροσκάφη, απορρίπτοντας το αμερικανικό F-35, καθώς οι διαφωνίες για την άμυνα και την εξωτερική πολιτική ρίχνουν βαριά σκιά στις σχέσεις της Μαδρίτης με την Ουάσινγκτον. Η άρνηση των Ισπανών να προμηθευτούν τα πολυδιαφημισμένα F-35 της Lockheed Martin είναι η πιο πρόσφατη ρήξη με την Ουάσινγκτον, μετά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ, νωρίτερα φέτος, ότι είναι «τρομερή» η άρνηση της Ισπανίας να αυξήσει τις στρατιωτικές δαπάνες της στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035.

«Η ισπανική επιλογή είναι τα Eurofighter και, στο μέλλον, το FCAS», δήλωσε το υπουργείο Αμυνας της Ισπανίας στους Financial Times, αναφερόμενο στο Future Combat Air System (Μελλοντικό Σύστημα Αεροπορικής Μάχης), που αναπτύσσεται από Γαλλία, Γερμανία και Ισπανία.

Η επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο και η αμφίβολη δέσμευσή του προς το ΝΑΤΟ έχουν οδηγήσει αρκετές χώρες να επανεξετάσουν την εξάρτησή τους από αμερικανικά όπλα• η Ισπανία όμως, με την άρνησή της να αυξήσει τις δαπάνες στο 5%, είναι η εξαίρεση μεταξύ των μελών της συμμαχίας.

Πριν από την ανακοίνωση της Ισπανίας, μόνο η Πορτογαλία είχε δημοσίως αφήσει να εννοηθεί ότι εξετάζει εναλλακτικές αντί των F-35. Στην Ελβετία, βουλευτές ζητούν την ακύρωση παραγγελίας τριάντα έξι F-35 ως απάντηση στους απροσδόκητα υψηλούς δασμούς του Τραμπ σε ελβετικά προϊόντα· η πρόταση, γράφουν οι FT, έχει στήριξη από πολλά κόμματα και εκφράζει την αυξανόμενη δυσαρέσκεια για τις πιέσεις της Ουάσινγκτον. Η ελβετική κυβέρνηση υπερασπίστηκε την αγορά και δήλωσε ότι θα συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για καλύτερη εμπορική συμφωνία.

Το Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσε πρόσφατα ότι θα προμηθευτεί F-35A για την Βασιλική Πολεμική Αεροπορία, προσθέτοντας τη δυνατότητα αεροπορικών πληγμάτων στο πυρηνικό του οπλοστάσιο. Η Ισπανία δεν διαθέτει F-35, αλλά πριν από τις περσινές αμερικανικές εκλογές υπήρχαν εικασίες ότι θα τα επέλεγε.

Σύμφωνα με τον ειδικό αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής Μάικλ Γουόλς, η επιλογή ευρωπαϊκών αεροσκαφών από τη Μαδρίτη ήταν «αναμενόμενη», λόγω των διαφορών Μαδρίτης και Ουάσινγκτον σε ζητήματα όπως οι αμυντικές δαπάνες και η Κίνα. «Η αγορά F-35 θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από την κυβέρνηση Τραμπ ως μοχλός πίεσης προς τη Μαδρίτη για ευθυγράμμιση με τα αμερικανικά συμφέροντα ασφαλείας και εξωτερικής πολιτικής και η ισπανική κυβέρνηση το ήξερε», είπε στους FT.

Το αντιπολιτευόμενο Λαϊκό Κόμμα ζήτησε από την υπουργό Αμυνας, Μαργαρίτα Ρόμπλες, να εμφανιστεί στη Βουλή για να εξηγήσει την απόφαση. Η βουλευτής του κόμματος, Κούκα Γκαμάρα, είπε: «Βλέπουμε ακόμη ένα παράδειγμα της βασικής ιδεολογίας της κυβέρνησης Σάντσεθ, που βάζει τον κομματισμό και την αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ πάνω από το εθνικό συμφέρον και την ασφάλεια της χώρας».

Το F-35, μαχητικό πέμπτης γενιάς, είναι το μοναδικό προηγμένο αεροσκάφος μεγάλης εμβέλειας με δυνατότητες stealth στον κόσμο και αποτελεί τη ραχοκοκαλιά πολλών πολεμικών αεροποριών χωρών της Δύσης, έγραψαν οι FT, συμπεριλαμβανομένων 19 συμμάχων των ΗΠΑ, αλλά και χωρών εκτός ΝΑΤΟ, όπως η Ιαπωνία.

Η Ισπανία πρέπει να αντικαταστήσει μέρος των AV-8B Harrier και F-18 που έχει στην κατοχή της, μέχρι τη δεκαετία του 2030. Το 2023 συμφώνησε να αγοράσει 25 επιπλέον Eurofighter, ανεβάζοντας τον συνολικό τους αριθμό σε 115. Τα αεροσκάφη, αν και δεν φτάνουν τις δυνατότητες του F-35 και θεωρούνται γενιάς «4,5», συναρμολογούνται κοντά στη Μαδρίτη και θα παραδοθούν μεταξύ 2026 και 2030.

Το πρόγραμμα FCAS βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο και έχει αντιμετωπίσει προστριβές μεταξύ των εμπλεκόμενων εταιρειών, Airbus, Dassault Aviation και Indra. Στόχος είναι ένα πλήρες σύστημα που θα συνδυάζει ένα πιο ισχυρό μαχητικό με drones και προηγμένο λογισμικό. Ακόμη και αν ξεπεραστούν οι διαφορές, το FCAS δεν αναμένεται να είναι έτοιμο πριν από το 2040.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News