Στενεύουν τα περιθώρια για να υπάρξει εμπορική συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ενωσης και ΗΠΑ, με τις διαπραγματεύσεις να συνεχίζονται.

Εάν μέχρι τις 9 Ιουλίου – όταν λήγει η 90ήμερη περίοδος αναστολής των λεγόμενων «ανταποδοτικών δασμών» που έχει ανακοινώσει ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ – δεν επιτευχθεί συμφωνία, τότε οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιβαρυνθούν με δασμούς έως και 50%. Σε αυτή την περίπτωση, η ΕΕ αναμένεται να απαντήσει με αντίποινα που έχουν ήδη προετοιμαστεί αλλά προσωρινά παγώσει.

Η εμπορική σχέση ΗΠΑ–ΕΕ συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες παγκοσμίως, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 30% του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Ανάμεσα στα κορυφαία προϊόντα που ανταλλάσσονται είναι φαρμακευτικά είδη, οχήματα και πετρελαϊκά προϊόντα.

Το 2024, ο συνολικός όγκος εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών μεταξύ των δύο πλευρών ανήλθε στα 1,68 τρισ. ευρώ. Η ΕΕ παρουσίασε πλεόνασμα 198 δισ. ευρώ στο εμπόριο αγαθών, αλλά καταγράφηκε έλλειμμα 148 δισ. ευρώ στις υπηρεσίες — με τελικό καθαρό εμπορικό πλεόνασμα περίπου 50 δισ. ευρώ.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επικρίνει τη συγκεκριμένη εμπορική σχέση ως άδικη, κατηγορώντας την ΕΕ ότι εκμεταλλεύεται τις ΗΠΑ. Το βράδυ της Παρασκευής, δήλωσε πως έχει υπογράψει 12 «τελεσίδικες» επιστολές για θέματα δασμών — χωρίς όμως να ξεκαθαρίσει εάν μία από αυτές απευθύνεται προς τις Βρυξέλλες.

Βραδυκίνητες διαπραγματεύσεις

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών εξελίσσονται αργά και με δυσκολία. Πηγές του CNBC ανέφεραν ότι το πιθανότερο σενάριο είναι μια πολιτική συμφωνία σε γενικές γραμμές, χωρίς λεπτομέρειες — κάτι που φαίνεται να επιβεβαίωσε και η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

«Αυτό που επιδιώκουμε είναι μια συμφωνία επί της αρχής,» δήλωσε η ίδια την Πέμπτη, προσθέτοντας πως η επίτευξη πλήρους, λεπτομερούς συμφωνίας εντός της περιόδου χάριτος είναι «αδύνατη». Παράλληλα, προειδοποίησε ότι «όλα τα μέσα είναι στο τραπέζι» εάν δεν υπάρξει συμφωνία.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς δήλωσε μέσω social media πως είχε μια «παραγωγική» εβδομάδα στην Ουάσιγκτον, υπογραμμίζοντας πως «στόχος μας παραμένει μια καλή και φιλόδοξη διατλαντική εμπορική συμφωνία». Από την άλλη, ο Αμερικανός Υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ εμφανίστηκε επιφυλακτικός: «Θα δούμε τι μπορούμε να κάνουμε με την Ευρωπαϊκή Ενωση», δήλωσε στο CNBC.

Πόσο πιθανή είναι μια συμφωνία;

Οι περισσότεροι αναλυτές εκφράζουν σκεπτικισμό ως προς την πιθανότητα ολοκληρωμένης συμφωνίας έως τις 9 Ιουλίου. Ο Αντονι Γκάρντνερ, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην ΕΕ, δήλωσε στο CNBC πως δεν τον εξέπληξε το γεγονός ότι η φον ντερ Λάιεν απέκλεισε την πλήρη συμφωνία: «Οι λεπτομερείς εμπορικές συμφωνίες φτάνουν τις χιλιάδες σελίδες. Ίσως δούμε ένα πλαίσιο βασικών όρων, όπως αυτό που υπέγραψαν οι ΗΠΑ με το Ηνωμένο Βασίλειο. Ομως το περιεχόμενο δεν θα είναι παρόμοιο.»

Ο Κάρστεν Νίκελ, διευθύνων σύμβουλος της Teneo, εκτίμησε ότι ένα αρχικό πλαίσιο συμφωνίας είναι «το καλύτερο που μπορεί να πετύχει η ΕΕ. Η πρώτη συμφωνία θα πρέπει να εξασφαλίσει χρόνο για περαιτέρω διαπραγματεύσεις και να περιλαμβάνει την αποδοχή ενός βασικού δασμού 10% από πλευράς ΕΕ. Αυτό θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για συζητήσεις γύρω από εξαιρέσεις ανά κλάδο».

Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η αβεβαιότητα θα παραμείνει ακόμα και σε αυτό το σενάριο: «όποια συμφωνία κι αν υπάρξει, θα παραμείνει αντικείμενο έντονων διαπραγματεύσεων, και πάντα υπάρχει ο κίνδυνος οι ΗΠΑ να αλλάξουν στάση ή να στραφούν αλλού».

Ο Νίκελ δεν θεωρεί πιθανό η ΕΕ να προχωρήσει άμεσα σε αντίποινα, εκτός αν οι ΗΠΑ επιβάλουν πλήρεις δασμούς την επόμενη εβδομάδα. «Και ακόμη και τότε, η ΕΕ θα κινηθεί προσεκτικά», υποστήριξε.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News