Να εξασφαλίσουν καλύτερη πρόσβαση στις σπάνιες γαίες και τα κρίσιμα ορυκτά της Κίνας κατά την επικείμενη σύνοδο κορυφής τον Ιούλιο, θα επιδιώξουν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τον σχεδιασμό των επαφών. Οι συνομιλίες αυτές πραγματοποιούνται στο φόντο ενός εντεινόμενου εμπορικού πολέμου με επίκεντρο τους δασμούς.
Η Κίνα διατηρεί εδώ και χρόνια σχεδόν μονοπωλιακή θέση στην παραγωγή σπάνιων γαιών, υλικών υψηλής ζήτησης σε τομείς όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, η άμυνα και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Μετά την επιβολή δασμών από τον Ντόναλντ Τραμπ στις 2 Απριλίου, το Πεκίνο ενίσχυσε τους εξαγωγικούς ελέγχους των εν λόγω υλικών.
Ταυτόχρονα, η Κίνα διαμαρτύρεται για τους εμπορικούς φραγμούς που θέτει η ΕΕ, η οποία επιχειρεί να προστατεύσει τη δική της αυτοκινητοβιομηχανία από τον φθηνότερο κινεζικό ανταγωνισμό. Αντίποινα από την πλευρά του Πεκίνου περιλαμβάνουν μέτρα κατά των εξαγωγών γαλλικού μπράντι.
Στη σύνοδο κορυφής που θα πραγματοποιηθεί στις 24 και 25 Ιουλίου στο Πεκίνο, θα συμμετάσχουν η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα. Η επίσκεψη συμπίπτει με τη συμπλήρωση 50 ετών διπλωματικών σχέσεων ΕΕ – Κίνας και έρχεται δύο εβδομάδες πριν από την προθεσμία των ΗΠΑ προς τους εμπορικούς της εταίρους για να συμφωνήσουν ώστε να αποφύγουν νέες αυξήσεις δασμών.
Καθώς ευρωπαίοι κατασκευαστές προειδοποιούν ότι οι περιορισμοί της Κίνας στις εξαγωγές κραμάτων, μειγμάτων και μαγνητών σπάνιων γαιών ενδέχεται να προκαλέσουν καθυστερήσεις στην παραγωγή, η ΕΕ αναμένεται να θέσει το ζήτημα απευθείας στον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ και τον πρωθυπουργό Λι Τσιανγκ, σε χωριστές συναντήσεις, όπως ανέφερε ευρωπαίος αξιωματούχος. Αλλες πηγές της ΕΕ σημειώνουν ότι η αποστολή στις 24-25 Ιουλίου έχει ως αποκλειστικό στόχο τις σπάνιες γαίες.
Το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας δήλωσε τον Μάιο ότι έχει δημιουργήσει έναν «πράσινο δίαυλο» για την επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων εξαγωγών προς ευρωπαϊκές εταιρείες. Ωστόσο, ευρωπαίος διπλωμάτης αναφέρει πως από εκατοντάδες αιτήσεις, σε λιγότερες από τις μισές υπάρχουν ενδείξεις επεξεργασίας, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters.
«Η κατάσταση βελτιώνεται, αν και το ποσοστό των εγκρίσεων διαφέρει. Επιπλέον, ακόμη και μετά τη χορήγηση άδειας, παρατηρούνται καθυστερήσεις στον εκτελωνισμό», δήλωσε ο Aνταμ Ντάνετ, γενικός γραμματέας του ευρωπαϊκού Εμπορικού Επιμελητηρίου στην Κίνα.
Εμπόριο υπό πίεση
Το ζήτημα των σπάνιων γαιών είναι μόνο ένα από τα σοβαρά προβλήματα μεταξύ Ευρωπαϊκής Ενωσης και Κίνας. Η Κομισιόν έχει επιβάλει δασμούς σε κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα, επικαλούμενη αθέμιτες κρατικές επιδοτήσεις. Το Πεκίνο απάντησε με αντι-ντάμπινγκ μέτρα κατά του ευρωπαϊκού μπράντι, ενώ έχει ξεκινήσει και έρευνες για τις εισαγωγές ευρωπαϊκού χοιρινού και γαλακτοκομικών.
Αρχικά, είχε προγραμματιστεί η σύνοδος να γίνει στις Βρυξέλλες, όμως η άρνηση του Σι Τζινπίνγκ να ταξιδέψει οδήγησε στη μεταφορά της συνάντησης στο Πεκίνο.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εμφανίζονται συγκρατημένοι ως προς τις προσδοκίες για μεγάλες συμφωνίες, με έναν εξ αυτών να σχολιάζει ότι «η Κίνα παίζει εξαιρετικά τα χαρτιά της». Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το Πεκίνο γνωρίζει πως οι σπάνιες γαίες αποτελούν στρατηγική αδυναμία της Ευρώπης και αναμένει μέχρι την τελευταία στιγμή για να προβεί σε παραχωρήσεις.
Η ΕΕ επιδιώκει είτε τη χορήγηση μακροπρόθεσμων αδειών εξαγωγών, είτε την κατάργηση του συστήματος αδειοδότησης για αποστολές προς την Ένωση. Θέλει επίσης από την Κίνα σαφή διάκριση ανάμεσα στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς στο πρόσφατο Λονδρέζικο γύρο συνομιλιών το Πεκίνο προσέφερε άδειες για εξαγωγές σπάνιων γαιών στις ΗΠΑ για μη στρατιωτική χρήση, συνεχίζει το δημοσίευμα του Reutes.
«Αν η Κίνα θέλει η Ευρώπη να παραμείνει εξίσου αποστασιοποιημένη από το Πεκίνο και την κυβέρνηση Τραμπ, τότε δεν μπορεί να την αντιμετωπίζει εμπορικά σαν τις ΗΠΑ», σχολίασε ο Χοσούκ Λι-Μακγιαμά, διευθυντής του think tank ECIPE, που είχε πρόσφατα επαφές με ανώτατους κινέζους αξιωματούχους.
Τέλος, η ΕΕ δέχεται πίεση λόγω της προθεσμίας της 9ης Ιουλίου για εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ, γεγονός που δυσκολεύει τους ευρωπαίους διαπραγματευτές να κινηθούν ταυτόχρονα σε συμφωνία με το Πεκίνο.
Η Κίνα έχει ζητήσει η Ευρώπη να αντικαταστήσει τους δασμούς στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα με ελάχιστες τιμές και άλλες παραχωρήσεις. Παρά τις διαβεβαιώσεις από κινεζικής πλευράς ότι οι συνομιλίες βρίσκονται στο τελικό στάδιο, ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναφέρουν πως η πρόοδος παραμένει περιορισμένη.
