Τα κράτη του Κόλπου κινήθηκαν γρήγορα για να επενδύσουν στη Συρία μετά την ξαφνική κατάρρευση της δικτατορίας του Ασαντ, διαβλέποντας μια νέα ευκαιρία να επεκτείνουν την επιρροή τους στη Μέση Ανατολή.

Ο ανατραπείς πρόεδρος της Συρίας βρισκόταν για μεγάλο χρονικό διάστημα υπό την επιρροή του Ιράν, του παραδοσιακού περιφερειακού αντιπάλου των κρατών του Περσικού Κόλπου.

Οταν όμως, μια συμμαχία τζιχαντιστών τον ανέτρεψε απροσδόκητα τον Δεκέμβριο, αξιωματούχοι και επιχειρηματίες από τις χώρες του Κόλπου έσπευσαν πρώτοι να βοηθήσουν τη Συρία να ξεκινήσει την ανοικοδόμηση.

Τον Μάιο, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι αίρει τις κυρώσεις κατά της Συρίας δίνοντας κίνητρο στους επενδυτές να κάνουν ακόμη περισσότερα.

Η Συρία, που τώρα διοικείται από έναν πρώην αντάρτη και νυν πρόεδρο, τον Αχμέντ αλ Σάρα, βρίσκεται σε «καμπή», όπως και η υπόλοιπη Μέση  Ανατολή, δήλωσε τον Μάιο ο πρίγκιπας Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν, υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, μετά τη συνάντηση του Αλ Σάρα με τον Τραμπ στο Ριάντ.

«Βρισκόμαστε σε μια εξαιρετικά δύσκολη και επικίνδυνη περίοδο στην περιοχή -αλλά, παρ’ όλα αυτά, βρισκόμαστε επίσης σε μια περίοδο που προσφέρει απίστευτες ευκαιρίες», πρόσθεσε. «Αν τώρα μπορέσουμε όλοι να ενωθούμε για να υποστηρίξουμε τον συριακό λαό και τη συριακή κυβέρνηση στην ανάληψη των ευθυνών και στην οικοδόμηση μιας ευημερούσας, σταθερής και ασφαλούς Συρίας, αυτό θα έχει αντίκτυπο σε ολόκληρη την περιοχή».

Το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία εξόφλησαν το χρέος της Συρίας προς την Παγκόσμια Τράπεζα, ύψους 15,5 εκατομμυρίων δολαρίων, καθιστώντας τη χώρα επιλέξιμη για επιχορηγήσεις για τη χρηματοδότηση της ανασυγκρότησης μετά από έναν καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο που διήρκεσε σχεδόν 14 χρόνια.

Οι κρατικές αεροπορικές εταιρείες του Κόλπου έχουν κάνει εορταστικές ανακοινώσεις σχετικά με την επανέναρξη των πτήσεων προς τη Δαμασκό.

Οπως σημείωσαν οι New York Times, η DP World, μια παγκόσμια εταιρεία εκμετάλλευσης λιμένων που ανήκει στο εμιράτο του Ντουμπάι, πραγματοποίησε μία από τις πρώτες επενδύσεις όταν υπέγραψε μνημόνιο κατανόησης ύψους 800 εκατομμυρίων δολαρίων με τη συριακή κυβέρνηση για την ανάπτυξη του στρατηγικής σημασίας μεσογειακού λιμένα στην Ταρτούς, όπου βρισκόταν η ρωσική ναυτική βάση κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Το Ιράν ήταν ένας από τους κύριους υποστηρικτές του Ασαντ, παρέχοντάς του στρατιωτική και οικονομική βοήθεια καθώς κατέστειλε την εξέγερση της Αραβικής Ανοιξης, που ξεκίνησε το 2011. Η καταστολή μετατράπηκε σε έναν ιδιαίτερα σκληρό πόλεμο εναντίον του ίδιου του λαού του για περισσότερο από μια δεκαετία με εκατομμύρια σύρους πρόσφυγες να διαφεύγουν στο εξωτερικό και μεγάλο τμήμα της χώρας να διαλύεται.

Η Συρία ήταν αναπόσπαστο μέρος της «ημισελήνου επιρροής» της Τεχεράνης, η οποία εκτεινόταν από το Ιράν μέχρι τη Μεσόγειο μέσω του Ιράκ, της Συρίας και του Λιβάνου.

Αρκετές κυβερνήσεις του Κόλπου -με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία- έχουν καλλιεργήσει θερμότερες σχέσεις με τους μουλάδες τα τελευταία χρόνια, θεωρώντας τη διπλωματία ως αποτελεσματικότερο τρόπο να περιορίσουν τον γείτονά τους από ό,τι μια ανοικτή σύγκρουση.

Ωστόσο, παραμένουν επιφυλακτικές απέναντι στο Ιράν και το δίκτυο των πολιτοφυλακών που υποστηρίζει σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, οι οποίες έχουν πραγματοποιήσει επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Ευκαιρία για αναδιαμόρφωση της περιοχής

Κατά τη διάρκεια του σύντομου πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Ιράν αυτό τον μήνα, το Ιράν εκτόξευσε περισσότερους από 12 πυραύλους σε μια αμερικανική στρατιωτική βάση στο Κατάρ, σπέρνοντας τον φόβο και το χάος σε ολόκληρη τη χώρα, παρόλο που οι ιρανικές αρχές είχαν προειδοποιήσει εκ των προτέρων για την επίθεση.

Οι μονάρχες του Κόλπου, που είναι σχεδόν όλοι σουνίτες μουσουλμάνοι, φοβούνται επίσης ότι το σιιτικό Ιράν θα μπορούσε να εξαγάγει την επαναστατική ιδεολογία του στους σιίτες πολίτες των χωρών τους, προκαλώντας αναταραχές στις δικές τους χώρες.

Ως αποτέλεσμα, οι αξιωματούχοι του Κόλπου βλέπουν την πρόσφατη αποδυνάμωση του Ιράν μετά τις ισραηλινές και αμερικανικές επιθέσεις, ως μια ευκαιρία να επεκτείνουν το δικό τους ανταγωνιστικό μοντέλο για την περιοχή. Το μοντέλο αυτό επικεντρώνεται στην οικονομική ανάπτυξη σε συνδυασμό με μια αυταρχική θεώρηση της πολιτικής σταθερότητας, όπως επισήμαναν οι New York Times.

Στη Συρία, καθώς οι άνθρωποι στήνουν ξανά τις ζωές τους από το μηδέν, οι χώρες του Κόλπου βλέπουν μια ευκαιρία να «αναδιαμορφώσουν την περιφερειακή τάξη», δήλωσε στην αμερικανική εφημερίδα ο Μπάντερ Αλ-Σαΐφ, επίκουρος καθηγητής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Κουβέιτ.

«Νομίζω ότι για πρώτη φορά έχουμε κάτι που ενώνει πολλούς ανθρώπους στην περιοχή -ότι πρέπει να επικεντρωθούμε στις βασικές ανάγκες», είπε. «Γιατί δεν έχουμε 24ωρη παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, ούτε καθαρό νερό, πράγματα όπως αυτά».

Ο 12ήμερος πόλεμος μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, ο οποίος έληξε με κατάπαυση του πυρός αυτή την εβδομάδα, αντανακλά το πόσο έχουν αλλάξει οι ισορροπίες ισχύος στη Μέση Ανατολή μέσα σε λίγα μόνο χρόνια.

Αν μία τέτοια σύγκρουση είχε συμβεί τα προηγούμενα χρόνια, η Συρία θα μπορούσε να είχε χρησιμεύσει ως ορμητήριο για επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ με την υποστήριξη του Ιράν.

Αντ’ αυτού, η Δαμασκός έκανε ό,τι μπορούσε για να μείνει έξω από τη σύγκρουση.

Κάτι που προκαλεί έκπληξη στους παρατηρητές, είναι το γεγονός ότι ένας τζιχαντιστής αντάρτης, ο Αλ Σάρα, «κατάφερε να τους πείσει όλους ότι μπορούν να τον εμπιστευτούν», δήλωσε στους New York Times η Κρίστιν Ντιβάν, ανώτερη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Αραβικών Κρατών του Κόλπου στην Ουάσινγκτον.

Μόλις πέρυσι, οι περισσότερες κυβερνήσεις του Κόλπου -με εξαίρεση το Κατάρ, το οποίο είχε υποστηρίξει ένθερμα τους σύρους αντάρτες εναντίον του Ασαντ- είχαν προχωρήσει σε βελτίωση των σχέσεων με το καθεστώς της Δαμασκού.

Η ταχεία μετάβαση σε πλήρη συνεργασία με τη νέα Συρία, είναι ένα σημάδι ανθεκτικότητας και ευελιξίας στην εξωτερική πολιτική του Κόλπου, επισήμανε στους NYT ο Αλ-Σαΐφ.

«Η Συρία μάς ενώνει τώρα στον Κόλπο», πρόσθεσε, εξηγώντας ότι η βοήθεια στην ανασυγκρότηση της χώρας ωθεί τις κυβερνήσεις του Κόλπου να παραμερίσουν τον περιφερειακό ανταγωνισμό και τις διαμάχες.

Ο ίδιος τόνισε ότι οι αλλαγές στη Συρία αντιπροσωπεύουν ένα σπάνιο θετικό αφήγημα σε μια περιοχή που τις τελευταίες δεκαετίες μαστίζεται από βία, πολιτική καταπίεση και φτώχεια.

«Εξακολουθούμε να έχουμε την Υεμένη που βρίσκεται σε δύσκολη κατάσταση, αλλά για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, δεν μιλάμε για αίμα, πόλεμο και καταστροφή», είπε.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News