Θα μπορούσε να ολοκληρωθεί ο ατελής κύκλος που χωρίζει την Ελλάδα με τα Σκόπια ως προς το θέμα του ονόματος που πρέπει να έχει η γειτονική χώρα; Σε μια εξέλιξη που πιθανότατα να αποδειχτεί κομβική για τις εξελίξεις, ο πρωθυπουργός της FYROM, Νίκολα Γκρούεφσκι, παραδέχεται τώρα πως είναι ανοιχτός στην αλλαγή του ονόματος, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η διπλωματική διελκυστίνδα που κρατάει εδώ και 24 χρόνια μπορεί να τερματιστεί.
Oπως αποκαλύπτει η βρετανική εφημερίδα The Guardian, στο ρεπορτάζ της ανταποκρίτριάς της στην Αθήνα Ελενα Σμιθ και του Πάτρικ Κίνγκσλεϊ, o κ. Γκρούεφσκι παραδέχεται ότι είναι έτοιμος να επαναρχίσει το διάλογο με την Ελλάδα επί του συγκεκριμένου θέματος. «Είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε και να ανοίξουμε διάλογο με την Ελλάδα και να βρούμε μια λύση», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Λίγες ώρες αργότερα, όμως, ο σκοπιανός πρωθυπουργός επιστρέφει με μία γραπτή δήλωση, με την οποία διαψεύδει τον Guardian και μιλά για προβοκάτσια. «Δεν έχω δηλώσει κάτι τέτοιο και θα αντιδράσουμε και προς τον Guardian», γράφει, αποσαφηνίζοντας ότι η πρόθεση για αλλαγή ονόματος ήταν ένα δημοσιογραφικό σχόλιο και όχι μία δήλωση του ιδίου. «Είμαστε συνηθισμένοι στην προβοκάτσια», ισχυρίστηκε. «Είναι εμφανές ότι το ζήτημα του ονόματος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στην παρούσα φάση και θα υπάρξουν λανθασμένες ερμηνείες από αυτούς που δεν επιθυμούν την πρόοδο των διαδικασιών».
Στο επίμαχο άρθρο της, πάντως, η βρετανική εφημερίδα παραθέτει τη σχετική δήλωση του ηγέτη της FYROM, με τον οποίο συνομίλησε. «Θέλουμε όσο γίνεται πιο γρήγορα να πάμε σε διάλογο με την Ελλάδα και να βρούμε μια λύση και στη συνέχεια να ρωτήσουμε τους πολίτες μέσω δημοψηφίσματος να μας πουν αν είναι σωστό ή λάθος αυτό που θα έχουμε αποφασίσει», είπε, υπονοώντας ότι είναι έτοιμος να κάνει ένα βήμα για την επίλυση του θέματος.
Η εφημερίδα αναφέρει πως η Ελλάδα επί μακρόν έχει κατηγορήσει την FYROM ότι προσπαθεί να οικειοποιηθεί τα σύμβολα της ελληνικής κουλτούρας, όπως τον Ήλιο της Βεργίνας που τον έχει τοποθετήσει στη σημαία της ή όπως τη χρήση του ονόματος του Μεγάλου Αλεξάνδρου στο κεντρικό αεροδρόμιο της χώρας. Η διαμάχη ανάμεσα στις χώρες μέχρι τώρα έχει κοστίσει στα Σκόπια την είσοδό τους στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ, καθώς η Ελλάδα μπλοκάρει τη διαδικασία έως ότου βρεθεί μια τελική λύση για την ονομασία της χώρας. Παρά το γεγονός ότι κατά καιρούς έχουν εμφανιστεί κάποια δυνητικά ονόματα, κανένα δεν έχει προκριθεί από τις δύο πλευρές ως το απολύτως δεκτό.
Πάντως, ανάμεσα στις δύο πλευρές το τελευταίο διάστημα αρχίζει να οικοδομείται η άποψη ότι μπορεί να βρεθεί επιτέλους μια λύση. Την Πέμπτη 17 Δεκεμβρίου αναμένεται στην Αθήνα ο ΥΠΕΞ των Σκοπίων, Νίκολα Ποπόσκι, ο οποίος μιλώντας στην εφημερίδα Καθημερινή θεωρεί πως μπορεί να βρεθεί κοινός τόπος. Η επίσκεψη, η πρώτη μέσα σε 15 χρόνια, σηματοδοτεί την αλλαγή της κατάστασης – στη σκιά του προσφυγικού προβλήματος και της οικονομικής κρίσης. Από την μεριά του, ο έλληνας ΥΠΕΞ, Νίκος Κοτζιάς σημειώνει: «Επιθυμούμε όλοι οι γείτονές μας να είναι μέλη της ΕΕ, καθώς και η δική μας χώρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το τι συμβαίνει συνολικά στα Βαλκάνια».
Η βρετανική εφημερίδα σημειώνει ότι η αριστερή κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα επιδιώκει να βρει μια λύση και κατηγορεί τον εθνικισμό της δεξιάς ως βασική αιτία για το μέχρι τώρα «πάγωμα».
Ο κ. Κοτζιάς σημειώνει: «Εχουμε διανύσει ένα επιπλέον μίλι. Εχουμε προτείνει ένα σύνθετο όνομα με γεωγραφικές σημάνσεις για όλες τις χρήσεις». Το θέμα θα κυριαρχήσει στις συζητήσεις της Πέμπτης, αλλά δεν θα πρέπει να περιμένει κανείς μια άμεση διευθέτηση. Ωστόσο, η επίσκεψη Ποπόσκι μπορεί να αποτελέσει την αρχή του τέλους για τη διαμάχη των δύο κρατών.
Με σχετική ανακοίνωσή του, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει: «Ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς, θα έχει αύριο, Πέμπτη 17 Δεκεμβρίου 2015 και ώρα 10.30, συνάντηση, στο υπουργείο Εξωτερικών, με τον υπουργό Εξωτερικών της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, Νίκολα Ποπόσκι
Οι κύριοι Κοτζιάς και Ποπόσκι θα έχουν, αρχικά, κατ’ ιδίαν συνάντηση και στη συνέχεια θα πραγματοποιηθούν διευρυμένες συνομιλίες, με τη συμμετοχή των δύο αντιπροσωπειών. Θα ακολουθήσουν κοινές δηλώσεις των δύο Υπουργών προς τον Τύπο, περί ώρα 12:30».
