Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Ταϊλάνδης καθαίρεσε σήμερα την πρωθυπουργό Παετονγκτάρν Σιναουάτρα και το υπουργικό συμβούλιό της λόγω των χειρισμών της στις εντάσεις ανάμεσα στη χώρα της και τη γειτονική Καμπότζη.
Στην ετυμηγορία τους οι εννέα δικαστές εκτίμησαν πως παραβίασε τους ηθικούς κανόνες που απαιτούνται από μία πρωθυπουργό κατά την τηλεφωνική συνδιάλεξη που είχε τον Ιούνιο με τον πρώην ηγέτη της Καμπότζης Χουν Σεν, η οποία διέρρευσε στο Διαδίκτυο.
Μετά την απόφαση, η ίδια δήλωσε στους δημοσιοργάφους ότι, «οι προθέσεις μου ήταν προς το συμφέρον της χώρας, όχι για προσωπικό μου όφελος, αλλά για τη ζωή των ανθρώπων, αμάχων και στρατιωτών. Η σημερινή ετυμηγορία προκάλεσε μια αλλαγή στην πολιτική της Ταϊλάνδης, όλοι πρέπει να βοηθήσουμε, όλες οι πλευρές, κυβέρνηση και αντιπολίτευση, λαός, όλοι μας πρέπει να εργαστούμε από κοινού προκειμένου να οικοδομήσουμε πολιτική σταθερότητα και να διασφαλίσουμε ότι δεν θα υπάρξει άλλο σημείο καμπής».
Πριν από μία εβδομάδα, ο πατέρας της Παετονγκτάρν, Τακσίν Σιναουάτρα, απαλλάχθηκε από τις κατηγορίες στη δίκη του για δυσφήμιση του βασιλιά. Ο 76χρονος δισεκατομμυριούχος πρώην πρωθυπουργός διέτρεχε τον κίνδυνο να καταδικαστεί σε φυλάκιση έως 15 ετών εφόσον κρινόταν ένοχος.
Η Παετονγκτάρν Σιναουάτρα γίνεται το τρίτο μέλος της οικογένειάς της που εγκαταλείπει την ηγεσία της κυβέρνησης μετά τον πατέρα της και τη θεία της Γινγκλούκ, που αμφότεροι ανατράπηκαν από στρατιωτικά πραξικοπήματα.
Το Συνταγματικό Δικαστήριο είχε αποπέμψει επίσης τον προκάτοχό της, Σρέτα Ταβισίν, πριν από έναν χρόνο.
Η Παετονγκτάρν Σιναουάτρα κατηγορούνταν ότι παραβίασε τα ηθικά πρότυπα που πρέπει βάσει του Συντάγματος να πληροί η επικεφαλής της κυβέρνησης κατά την τηλεφωνική συνδιάλεξη με τον τότε πρωθυπουργό της Καμπότζης, Χουν Σεν, ο οποίος ήταν παλιός φίλος της οικογένειάς της.
Η τηλεφωνική συνδιάλεξη, που καταγράφηκε και μεταδόθηκε εν αγνοία της πρωθυπουργού της Ταϊλάνδης, έλαβε χώρα τον Ιούνιο ενώ η Μπανγκόκ και η Πνομ Πενχ είχαν εμπλακεί σε ένα μπρα ντε φερ μετά τον θάνατο ενός καμποτζιανού στρατιώτη, στα τέλη Μαΐου, έπειτα από ανταλλαγή πυρών με τον στρατό της Ταϊλάνδης σε διαφιλονικούμενη περιοχή των συνόρων.
Το συντηρητικό κόμμα Bhumjaithai εγκατέλειψε τότε τον συνασπισμό που είχε σχηματίσει με το κόμμα Pheu Thai κατηγορώντας τη Σιναουάτρα ότι υπήρξε πολύ φιλοφρονητική απέναντι στον Χουν Σεν.
Η υπόθεση είχε προκαλέσει πολιτική κρίση και είχε αποτέλεσμα να ξεσπάσουν νέες εντάσεις ανάμεσα στην Ταϊλάνδη και την Καμπότζη. Πέντε ημέρες ένοπλων συγκρούσεων είχαν αποτέλεσμα τον Ιούλιο, τον θάνατο 40 ανθρώπων και τη φυγή τουλάχιστον άλλων 300.000 από τα σπίτια τους.
Η Παετονγκτάρν Σιναουάτρα κατέθεσε στο πλαίσιο της δίκης της στις 21 Αυγούστου, ανήμερα των 39ων γενεθλίων της.
Εδώ και 20 χρόνια περίπου, η πολιτική στην Ταϊλάνδη σημαδεύεται από μια μάχη ανάμεσα στην οικογένεια Σιναουάτρα και τη συντηρητική ελίτ, που θεωρεί ότι η πρώτη συνιστά απειλή για την παραδοσιακή κοινωνική τάξη του βασιλείου της Ταϊλάνδης.
Ποιος θα την διαδεχθεί
Η καθαίρεση της Παετονγκτάρν Σιναουάτρα μπορεί να βυθίσει τη χώρα σε πολιτική παράλυση, καθώς δεν υπάρχει κανένας φυσικός υποψήφιος που να φαίνεται ότι μπορεί να λάβει τη σκυτάλη για τον πρωθυπουργικό θώκο.
Το κόμμα της, το Pheu Thai, ηγείται ενός εύθραυστου και ασταθούς συνασπισμού στο Κοινοβούλιο.
Βάσει του Συντάγματος της Ταϊλάνδης, μόνο όσοι κατέβηκαν επίσημα ως υποψήφιοι πρωθυπουργοί στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές του 2023, μπορούν να εκλεγούν.
Ομως, από τα εννέα πρόσωπα που είχαν προταθεί αρχικά από τα κυριότερα κόμματα το 2023, τα τέσσερα δεν μπορούν ήδη να εκλεγούν, ενώ οι ενδεχόμενες υποψηφιότητες των άλλων πέντε συναντούν προσκόμματα για διάφορους λόγους.
Η διεξαγωγή νέων εκλογών μπορεί να φαίνεται ως λύση, όμως δεν είναι σαφές αν ο νυν προσωρινός πρωθυπουργός Πουμτάμ Βετσαγιατσάι, που είχε αρνηθεί μέχρι τώρα να αναφερθεί στο ενδεχόμενο αποπομπής της Παετονγκτάρν Σιναουάτρα, θα προκηρύξει εκλογές ή αν μόνο ένας πρωθυπουργός που έχει εγκριθεί από το Κοινοβούλιο έχει το δικαίωμα να το κάνει.
Ο αρχηγός του κυριότερου κόμματος της αντιπολίτευσης στην Ταϊλάνδη δήλωσε ότι ο επόμενος πρωθυπουργός της χώρας πρέπει να διαλύσει το Κοινοβούλιο εντός των προσεχών τεσσάρων μηνών.
Ο Ναταπόνγκ Ρουενγκπανιαουούτ δήλωσε στους δημοσιογράφους πως το κόμμα δεν θα συμμετάσχει σε καμία κυβέρνηση, αλλά θα υποστηρίξει οποιοδήποτε άλλο κόμμα επιδιώξει να σχηματίσει κυβέρνηση εφόσον τηρηθούν ορισμένες προϋποθέσεις, περιλαμβανομένης μιας κίνησης για αλλαγή του Συντάγματος πριν από τις επόμενες εκλογές.
Αξιωματούχος του κόμματος Bhumjaithai της Ταϊλάνδης δήλωσε από την πλευρά του ότι θα διεξαγάγουν συνομιλίες με το αντιπολιτευόμενο Λαϊκό Κόμμα.
Ο ηγέτης του Bhumjaithai Ανουτίν Τσαρνβιρακούλ είναι μεταξύ των πέντε υποφηφίων που θα μπορούσαν να γίνουν πρωθυπουργοί με βάση το ισχύον Σύνταγμα.
Τέλος, το κόμμα Pheu Thai θα ονομάσει τον Τσαϊκάσεμ Νιτισίρι ως υποψήφιό του για την πρωθυπουργία, όπως δήλωσε κομματικός αξιωματούχος.
Ο 77χρονος Τσαϊκάσεμ είναι δικηγόρος και πρώην γενικός εισαγγελέας με μακρά νομική σταδιοδρομία στον γραφειοκρατικό μηχανισμό προτού αναλάβει υπουργός Δικαιοσύνης το 2013.
