Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για την προστασία του χαλυβουργικού τομέα της ΕΕ από τις αθέμιτες επιπτώσεις της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, ένα ζωτικής σημασίας βήμα προς τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας μιας στρατηγικής σημασίας βιομηχανίας.
Υλοποιώντας τις δεσμεύσεις που ορίζονται στο σχέδιο δράσης της ΕΕ για τον χάλυβα και τα μέταλλα, η πρόταση διατηρεί την αρχή του ανοικτού εμπορίου και ενισχύει τη συνεργασία με παγκόσμιους εταίρους για την αντιμετώπιση της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, με τους εξής τρόπους:
-περιορισμός του όγκου των αδασμολόγητων εισαγωγών σε 18,3 εκατομμύρια τόνους ετησίως (μείωση κατά 47 % σε σύγκριση με τις ποσοστώσεις χάλυβα του 2024),
-διπλασιασμός του επιπέδου του δασμού εκτός ποσόστωσης στο 50 % (σε σύγκριση με το 25 % στο πλαίσιο του μέτρου διασφάλισης)
-και ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας των αγορών χάλυβα με την εισαγωγή απαίτησης τήγματος και χυσίματος για την πρόληψη της καταστρατήγησης.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Ενας ισχυρός, απαλλαγμένος από ανθρακούχες εκπομπές τομέας χάλυβα είναι ζωτικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα, την οικονομική ασφάλεια και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα βλάπτει τη βιομηχανία μας. Πρέπει να δράσουμε τώρα – παροτρύνω το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο να προχωρήσουν γρήγορα. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τη βιομηχανία για την προστασία και τη δημιουργία καλών θέσεων εργασίας, καθώς και με τα κράτη μέλη και τους παγκόσμιους εταίρους —μεταξύ άλλων σε επίπεδο ΠΟΕ— για την εξεύρεση μακροπρόθεσμων λύσεων στις κοινές προκλήσεις».
Η πρόταση θα αντικαταστήσει το μέτρο διασφάλισης για τον χάλυβα που πρόκειται να λήξει τον Ιούνιο του 2026. Ανταποκρίνεται στην έκκληση των εργαζομένων της ΕΕ, της βιομηχανίας, αρκετών κρατών μελών, βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ενδιαφερόμενων μερών να προσφέρουν ισχυρή και μόνιμη προστασία στη χαλυβουργία της ΕΕ, με σκοπό τη διασφάλιση των θέσεων εργασίας στην Ενωση και τη στήριξη του τομέα στις προσπάθειές του για απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές.
Η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα χάλυβα αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα που απαιτεί ισχυρή, γνήσια και κοινή δράση από όλους τους εταίρους. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να ηγείται των διεθνών εργασιών για την εξεύρεση συλλογικών λύσεων με σκοπό την αποτελεσματική αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο του παγκόσμιου φόρουμ για την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα χάλυβα.
Με το προτεινόμενο μέτρο, η Επιτροπή καλεί τις χώρες που συμμερίζονται τις ίδιες απόψεις να συνεργαστούν με σκοπό την οριοθέτηση των οικονομιών τους από την παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, διασφαλίζοντας παράλληλα τις αλυσίδες εφοδιασμού και αυξάνοντας την αμοιβαία πρόσβαση στην αγορά.
Το προτεινόμενο μέτρο συμμορφώνεται πλήρως με τους κανόνες του ΠΟΕ. Μόλις λάβει εντολή από το Συμβούλιο, η Επιτροπή θα συνεργαστεί ταχέως με τους επηρεαζόμενους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου XXVIII της ΓΣΔΕ όσον αφορά την εν λόγω αλλαγή στους δασμούς της ΕΕ στο πλαίσιο του ΠΟΕ, με σκοπό να τους προσφέρει ειδικές ανά χώρα κατανομές.
Λόγω της στενής και μοναδικής ενσωμάτωσης στην εσωτερική αγορά της ΕΕ στο πλαίσιο της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ), οι εξαγωγές από τη Νορβηγία, την Ισλανδία και το Λιχτενστάιν δεν θα υπόκεινται σε δασμολογικές ποσοστώσεις ή δασμούς.
Ξεχωριστά, τα συμφέροντα υποψήφιας χώρας που αντιμετωπίζει εξαιρετική και άμεση κατάσταση ασφάλειας, όπως η Ουκρανία, θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη κατά τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τις κατανομές ποσοστώσεων, χωρίς να υπονομεύεται η αποτελεσματικότητα του μέτρου.
Διευκρινίσεις ζητά η Βρετανία
Η Βρετανία ζητά κατεπειγόντως «διευκρινίσεις» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε ό,τι αφορά τις ποσοστώσεις στις εισαγωγές χάλυβα και ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ είπε ότι η κυβέρνησή του είναι σε «συζητήσεις» με τις Βρυξέλλες.
Η βρετανική χαλυβουργία φοβάται ότι οι προτεινόμενοι δασμοί της ΕΕ συνιστούν «υπαρξιακή απειλή» για την ίδια και οι επιπτώσεις των μέτρων θα υπερβούν ακόμη και εκείνες των δασμών που επέβαλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στον τομέα.
Oταν ρωτήθηκε αν η Βρετανία ζητά να εξαιρεθεί, ο Στάρμερ απέφυγε να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις, σημειώνοντας μόνο ότι θα στηρίξει τον τομέα και «θα σας πούμε περισσότερα εν ευθέτω χρόνω».
«Δεν θα υπεισέλθω σε λεπτομέρειες αλλά θα σας πω ξεκάθαρα ότι, όπως θα αναμένατε, το συζητάμε με την ΕΕ και τις ΗΠΑ», είπε στους δημοσιογράφους που τον συνοδεύουν στην Ινδία.
Η Βρετανία κατέληξε σε συμφωνία με τον Τραμπ τον Μάιο και καταβάλει δασμούς 25% (αντί για 50%) για τον χάλυβα που εξάγει στις ΗΠΑ, ενώ στόχος της είναι να προσεγγίσει το 0%.
Ο υπουργός Βιομηχανίας Κρις ΜακΝτόναλντ είπε ότι το Λονδίνο «πιέζει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή» ώστε να δώσει κατεπειγόντως διευκρινίσεις για τις επιπτώσεις που θα έχει αυτή η απόφασή της στο Ηνωμένο Βασίλειο.
