Η τέχνη ως φροντίδα, η τέχνη ως ίαση, η τέχνη ως σωτηρία της ψυχής: αυτός είναι ο πυρήνας της παράστασης «Ωδές του Ιπποκράτη», που θα ανεβεί στη σκηνή του περίφημου Piccolo Teatro di Milano στις 12 Ιουνίου με αφορμή την πεντηκοστή επέτειο της ίδρυσης του Ιταλικού Διαγνωστικού Κέντρου (CDI-Centro Diagnostico Italiano), το οποίο επίσης εδρεύει στην πρωτεύουσα της Λομβαρδίας.
Γράφοντας για το έργο, η Λίβια Γκρόσι της Corriere della Sera κάνει λόγο για «μια παράσταση στο όνομα της αλληλεγγύης» μέσω της οποίας παρουσιάζονται οι σημαντικότερες καινοτομίες στην ιστορία της ιατρικής. Περισσότερο, όμως, πρόκειται για μια «ιστορικο-ποιητική πραγματεία» που, μέσα από κλασικά έργα της παγκόσμιας γραμματείας, αναδεικνύει την «ηθική αξία της φροντίδας και της πρόληψης, τοποθετώντας τον άνθρωπο, το πιο πολύτιμο αγαθό, στο επίκεντρο».
«Για να πραγματευτούμε θεμελιώδη ζητήματα όπως η υγεία και η φροντίδα των άλλων, ένα από τα αρχαιότερα επαγγέλματα στον κόσμο, εργαστήκαμε σε διάφορα πεδία: από τη μια πλευρά είχαμε τις σημαντικότερες ιατρικές ανακαλύψεις, από την άλλη τα σπουδαία κείμενα, τον “Ορκο του Ιπποκράτη”, την “Οδύσσεια”, την “Πανούκλα” του Καμί, τον “Διάλογο περί των δύο μεγίστων συστημάτων του κόσμου” του Γαλιλαίου» εξήγησε στη μιλανέζικη εφημερίδα ο Ρικάρντο Φράτι, σκηνοθέτης της παράστασης, η οποία όμως δεν περιορίζεται στο παρελθόν. Φτάνει μέχρι το παρόν, έχοντας το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον μέσω, φυσικά, της Τεχνητής Νοημοσύνης, η οποία δύναται να έχει τεράστια συμβολή και στα πεδία της πρόληψης και της διάγνωσης.
Ωστόσο καθοριστικής σημασίας για το στήσιμο της παράστασης υπήρξαν οι πάμπολλες συνεντεύξεις που πήραν οι συντελεστές της στις κεντρικές εγκαταστάσεις του Διαγνωστικού Κέντρου στο Μιλάνο. «Η ιδέα γεννήθηκε εδώ, μιλώντας με γιατρούς, ασθενείς, βοηθούς, νοσηλευτές. Μόνο με την επαφή μαζί τους καταφέραμε να αντιληφθούμε την πραγματική σημασία του έργου που επιτελείται. Η ιδέα του ανθρώπου στο επίκεντρο των πάντων ενδεχομένως να λαμβάνεται ως κάτι δεδομένο, αλλά το να ακούμε πόσο πραγματικά πιστεύουν αυτοί οι άνθρωποι σε αυτή την ιδέα […] ήταν διαφωτιστικό.
»Εξ ου και η σκέψη να ανεβάσουμε στη σκηνή τον “Ανθρωπο του Βιτρούβιου” του Λεονάρντο ντα Βίντσι, αλλά και το επαναστατικό βλέμμα του Μπέρτολτ Μπρεχτ, ο οποίος με το έργο του για τον Γαλιλαίο μάς προσκαλεί να κοιτάξουμε εκεί που κανείς δεν τολμά, και του Λουκρητίου, που μας κάνει να αναλογιστούμε τη σύνδεση μεταξύ ανθρώπων, Σύμπαντος και φύσης – μια σύνδεση που είναι πολύ πιο παρούσα από όσο νομίζουμε. Το άπειρο μπορούμε να το βρούμε ακόμη και στα μικρά πράγματα» είπε ο σκηνοθέτης των «Ωδών του Ιπποκράτη».
Θέλοντας να επισημάνει τη σημασία της ανατροπής –στο θέατρο αλλά και στην ιατρική–, των μοτιβών και των παραδειγμάτων, ο Φράτι επέλεξε μια γυναίκα ηθοποιό για τον ρόλο του Ιπποκράτη, η οποία στη συνέχεια υποδύεται και τον γιατρό της «Πανούκλας».
«Δεν υπάρχει καμία αντίφαση στο ότι μια γυναίκα δίνει φωνή σε αυτά τα πρόσωπα, ειδικά σήμερα» ανέφερε στην Corriere η Πία Λαντσότι. «Η έμπνευση, η φροντίδα, η υποδοχή είναι μορφές γυναικείας ενέργειας. Είμαι παθιασμένη με όλα όσα θεραπεύουν και είμαι πεπεισμένη ότι εκτός από την ιατρική έχουμε και τη δυνατότητα να εξερευνήσουμε το ανθρώπινο στοιχείο και να ανακαλύψουμε ξανά την ικανότητα που έχει ο καθένας μας να θεραπεύει», πρόσθεσε η ιταλίδα ηθοποιός.
Οσο για το θέατρο ως μέσο θεραπείας, «η τέχνη έχει μια καθαρτική δύναμη που επιτρέπει στον θεατή να δει τον πραγματικό του εαυτό, και αυτή είναι μια αποκάλυψη που μπορεί να θεραπεύσει».
