Εδώ και έναν αιώνα, μυστήριο περιβάλλει την ταυτότητα του Κροίσου Τζέι Γκάτσμπι, που πρωταγωνιστεί στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Φ. Σκοτ Φιτζέραλντ. Στο βιβλίο ο χαρακτήρας του «Υπέροχου Γκάτσμπι» είναι συνεσταλμένος, επίκεντρο εικασιών και φθόνου, ενώ παραμένει κρυψίνους, πειράζοντας όσους γνωρίζει και διαφοροποιώντας τις ιστορίες που διηγείται.
Λογοτεχνικοί «ντετέκτιβ» προσπαθούν εδώ και καιρό να ανακαλύψουν την προέλευση του εμβληματικού χαρακτήρα. Οπως αναφέρει δημοσίευμα της Telegraph, οι εικασίες τους περιλαμβάνουν τον εκδότη Χέρμπερτ Μπάγιαρντ Σουπ και τον λαθρέμπορο γείτονα του Φιτζέραλντ στο Λονγκ Αϊλαντ, Μαξ φον Γκέρλακ, ο οποίος χρησιμοποιούσε συχνά την έκφραση του Γκάτσμπι «παλιόφιλε».
Αλλά αυτά τα άτομα συνθέτουν μικρά κομμάτια του πολυσχιδούς χαρακτήρα του Γκάτσμπι, η πραγματική ταυτότητα του οποίου παρέμενε μυστήριο – μέχρι σήμερα. Μια νέα έρευνα με αφορμή την 100ή επέτειο από την έκδοση του λογοτεχνικού αριστουργήματος αποκαλύπτει ως πηγή έμπνευσής του τον Ρόμπερτ Κόφιν, φίλο του συγγραφέα από το 1916, απόφοιτο του Κολεγίου Τρίνιτι της Οξφόρδης.
Η ανακάλυψη ανήκει στην Κλερ Χόπκινς, αρχειοφύλακα του κολεγίου, και τον Ρότζερ Μισέλ, έναν Αμερικανό που ανήκει στη σύγκλητό του. Αφού εξέτασαν λεπτομερώς σειρά ιστορικών αρχείων, αναγνώρισαν τον Κόφιν ως το «σχεδόν σίγουρο πρότυπο για τον χαρακτήρα του νεαρού Γκάτσμπι». Ο Κοφιν καταγόταν από γνωστή ναυτική οικογένεια της Πολιτείας Μέιν των ΗΠΑ και είχε σπουδάσει στο Πρίνστον την ίδια εποχή με τον Φιτζέραλντ.
Επιπλέον, ταιριάζει με την περιγραφή του συγγραφέα για τον Γκάτσμπι, έναν άνδρα με «μαυρισμένο δέρμα, κοντά μαλλιά, δυνατή σωματική διάπλαση και άδεια μάτια». Ο Κόφιν εγκατέλειψε τις σπουδές του στην Οξφόρδη για να καταταγεί στον αμερικανικό στρατό όταν οι ΗΠΑ εισήλθαν στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Αλλά επέστρεψε στο Κολέγιο Τρίνιτι μετά το τέλος του πολέμου, ολοκληρώνοντας ένα διδακτορικό στη Φιλοσοφία το 1922, ενώ κέρδισε και το βραβείο Πούλιτζερ το 1936, εδραιώνοντας τη θέση του ως ένας από τους πιο διάσημους ποιητές του Μεσοπολέμου στις ΗΠΑ. Ο Κόφιν πέθανε το 1955.
Η περίοδος που πέρασε ο Γκάτσμπι στην Οξφόρδη αναφέρεται μόλις τρεις φορές στο μυθιστόρημα, ενώ για το Κολέγιο Τρίνιτι υπάρχει μόλις μία αναφορά. Σε ένα απόσπασμα ο κεντρικός χαρακτήρας του βιβλίου αναφέρει ότι έπαιζε κρίκετ και δείχνει μια φωτογραφία όπου στέκεται μαζί με άλλους φοιτητές κάτω από μια πύλη του κολεγίου με τους «ονειρεμένους πυργίσκους» στο φόντο – έναν όρο για το κολέγιο της Οξφόρδης που εισήγαγε ο βικτοριανός ποιητής Μάθιου Αρνολντ.
Ο Κόφιν φωτογραφήθηκε να παίζει κρίκετ ενώ σπούδαζε στο Τρίνιτι και ποζάροντας μαζί με άλλους φοιτητές μπροστά σε κτίρια του πανεπιστημίου. Η σύνδεσή του με τον Γκάτσμπι διαπιστώθηκε όταν ο Μισέλ ρώτησε τη Χόπκινς αν κάποιοι αμερικανοί φοιτητές του κολεγίου ταίριαζαν με την περιγραφή του διάσημου λογοτεχνικού χαρακτήρα.
Μετά από έρευνα, εκείνη ξέθαψε μια επιστολή του Κόφιν προς τον πρόεδρο του κολεγίου, και βρήκε φωτογραφίες του ίδιου μαζί με άλλους φοιτητές. Το γράμμα, στο οποίο ο Κόφιν γράφει ότι η χρονιά του εκεί «ήταν η καλύτερη της ζωής του», εστάλη μετά το τέλος των σπουδών του Κόφιν στο κολέγιο, όταν η Αμερική είχε εισέλθει στον πόλεμο.
Η προβολή της αναίσχυντης υπερβολής πλούτου που περιγράφεται στο βιβλίο αποτυπώνει όχι μόνο το πνεύμα της Νέας Υόρκης της εποχής της τζαζ, στο φόντο του οποίου διαδραματίζεται, αλλά και έναν ευρύτερο καμβά που περιλαμβάνει τις συνέπειες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς και την επιθυμία της αμερικανικής κυβέρνησης να αποφύγει την επερχόμενη πλημμύρα της αγοράς εργασίας παρέχοντας εκπαιδευτικές ευκαιρίες σε απόστρατους αξιωματικούς.
Μεταξύ των δικαιούχων του προγράμματος ήταν και ο Κόφιν που, ως πρώην στρατιωτικός, έλαβε γενναιόδωρη χρηματοδότηση για σπουδές στο Τρίνιτι, μεταξύ άλλων πανεπιστημίων. Ερευνώντας την προσωπική του ιστορία, η Χόπκινς και ο Μισέλ άρχισαν να συνδέουν τα κοινά χαρακτηριστικά του Κόφιν –ο οποίος μοιραζόταν έναν κοιτώνα στο πανεπιστήμιο Πρίνστον με τον Φιτζέραλντ– και του Γκάτσμπι.
Ο Φιτζέραλντ και η σύζυγός του, Ζέλντα, επισκέφθηκαν την Οξφόρδη το 1921. Σύμφωνα με τον Μισέλ, είναι αδιανόητο να μην πέρασαν χρόνο με τον Κόφιν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού – υποδεικνύοντας ότι ο τελευταίος δεν αποκλείεται να τον βοήθησε στην επιμέλεια του μυθιστορήματος, το οποίο κυκλοφόρησε το 1925. Ο Μισέλ εξηγεί στην Telegraph, ότι μέχρι σήμερα κανείς δεν είχε επιχειρήσει το πλέον προφανές – να ελέγξει αν ο χαρακτήρας βασιζόταν σε αληθινό πρόσωπο.
«Η απλή αλήθεια είναι ότι ο Φιτζέραλντ πιθανώς έμαθε για το Πρόγραμμα Σπουδών της Οξφόρδης στο οποίο μετείχαν βετεράνοι της Αμερικανικής Εκστρατευτικής Δύναμης του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου από κάποιον με γνώση του αντικειμένου, που αναθεώρησε το κείμενο του μυθιστορήματος για να διορθώσει τις λεπτομέρειές του. Το άτομο αυτό σχεδόν σίγουρα ήταν το πρότυπο για τον νεαρό Γκάτσμπι», λέει ο Μισέλ στην Telegraph.
Τα κοινά χαρακτηριστικά των Φιτζέραλντ και Κόφιν συνηγορούν στη θεωρία ότι ο δεύτερος ενέπνευσε τον χαρακτήρα του βιβλίου του πρώτου. Οι δυο τους φοίτησαν μαζί για τρία χρόνια στο Πρίνστον, από το 1914 ως το 1916, έμεναν μαζί στον ίδιο κοιτώνα και ήταν μέλη της αποκλειστικής λέσχης εστίασης Κότατζ. Οπότε, όταν το ζεύγος Φιτζέραλντ επισκέφτηκε την Οξφόρδη το 1921, σίγουρα συνάντησαν τον Κόφιν, σύμφωνα με τον Μισέλ.
Τα ευρήματα έρχονται καθώς το κολέγιο Τρίνιτι αναδεικνύει τους δεσμούς του με το εμβληματικό μυθιστόρημα μέσω μιας sold-out θεατρικής διασκευής του από προπτυχιακούς φοιτητές αυτή την εβδομάδα – τη χρονιά των εορτασμών της εκατονταετηρίδας του «Υπέροχου Γκάτσμπι», η κυκλοφορία του οποίου απέφερε τεράστια πλούτη στον συγγραφέα του.
