Smørrebrød, ανοχτά σάντουιτς σε ψωμί σίκαλης – μικρά έργα τέχνης
Πώς παίρνει η τα 90 γραμμάρια την ημέρα η Ρίκε Νεες; «Τρώω πάντα βρώμη με βατόμουρα και αμύγδαλα για πρωινό, ένα κομμάτι ψωμί σίκαλης με το μεσημεριανό γεύμα και εστιάζω σε ολικής αλέσεως δημητριακά στο δείπνο -ζυμαρικά, ρύζι, πίτσα- με πολλά λαχανικά», απαντάει στον Guardian η επικεφαλής της καμπάνιας και προσθέτει ότι της αρέσουν πολύ «ως απογευματινό σνακ τα crispbread (λεπτά και τραγανά κράκερ)».
Παράδειγμα βέλτιστης πρακτικής για τη δημόσια υγεία
Η ΕΕ και ο ΟΟΣΑ χαρακτήρισαν τη Συνεργασία παράδειγμα βέλτιστης πρακτικής για την προώθηση της δημόσιας υγείας, το 2019 και το 2022 αντίστοιχα. Η έκθεση του ΟΟΣΑ ανέφερε: «Δεδομένου ότι υπάρχουν ισχυρά στοιχεία που υποστηρίζουν τη σύνδεση μεταξύ της υψηλής κατανάλωσης δημητριακών ολικής αλέσεως και του χαμηλότερου κινδύνου ανάπτυξης ορισμένων καρκίνων (π.χ. καρκίνος του παχέος εντέρου), διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακών παθήσεων, η DWGP παίζει σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της υγείας του πληθυσμού».
Πόσο εύκολο, όμως, είναι να αλλάξει η διατροφή ενός ολόκληρου έθνους; «Είναι πολύ δύσκολο να αλλάξουν οι διατροφικές συνήθειες σε επίπεδο πληθυσμού», επισημαίνει η Σέλμπεργκ στον Guardian και τονίζει: «Χρειάζεστε εταίρους της βιομηχανίας που μπορούν να αυξήσουν τη διαθεσιμότητα προϊόντων ολικής άλεσης και να αναδιατυπώσουν συνταγές για να αυξήσουν την ποσότητα δημητριακών ολικής άλεσης. Πρέπει να διασφαλίσετε ότι οι πελάτες μπορούν να κάνουν υγιεινές επιλογές στα σούπερ μάρκετ και να αυξήσετε την ευαισθητοποίηση και τη ζήτηση των καταναλωτών». Και η Νέες συμφωνεί ότι το πιο σημαντικό πράγμα είναι η διαθεσιμότητα: «Θα πρέπει να είναι εύκολο να έχει κανείς την επιλογή προϊόντων ολικής άλεσης όπου κι αν πάει», όπως στην Κοπεγχάγη, όπου το λογότυπο ολικής άλεσης είναι παντού: σε ψωμί, δημητριακά, ζυμαρικά, ρύζι, μπισκότα, σνακ…
Η Νέες τονίζει επίσης τη σημασία της συνεργασίας. «Θέλουμε να βελτιώσουμε τη δημόσια υγεία, έργο δύσκολο για να το πετύχει μόνο ένας εταίρος. Αλλά όταν συνεργαζόμαστε στενά, μπορούμε να το κάνουμε πραγματικότητα. Υπάρχει πολύ μεγάλη εμπιστοσύνη μεταξύ των συνεργατών», λέει. Αλλά παραδέχεται ότι «δεν μπορεί να υπάρξει σε όλες τις χώρες συνεργασία με την κυβέρνηση. Δεν είναι πολιτικό έργο. Οι αριστερές και οι δεξιές κυβερνήσεις ήταν όλες πολύ υποστηρικτικές», στη Δανία τουλάχιστον.
«Η δημόσια/ιδιωτική συνεργασία μας είναι ένα πολύ δανέζικο χαρακτηριστικό και είναι πολύ επιτυχημένη», προσθέτει η Σέλμπεργκ. «Το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης κινείται περισσότερο προς τα δεξιά. Οι πολιτικοί δεν επιτρέπεται να αποφασίζουν τι θα φάνε οι άνθρωποι», παρατηρεί.
Πράγματι, η Δανία πρωτοστατεί σε αυτό το είδος συμμαχίας. Τον Οκτώβριο του 2023, η χώρα συνέταξε το πρώτο σχέδιο δράσης στον κόσμο για διατροφή βασισμένη στα φυτά, μια απίθανη συνεργασία αγροτών, πολιτικών και περιβαλλοντικών ομάδων, με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης κρέατος για περιβαλλοντικούς αλλά και υγειονομικούς λόγους. Τα δημητριακά ολικής αλέσεως αποτελούν μέρος αυτού του σχεδίου. Είναι χορταστικά και απαιτούν πολύ λιγότερο νερό, γη ή ενέργεια για την παραγωγή τους από ό,τι το κρέας και τα γαλακτοκομικά. «Τα δημητριακά ολικής αλέσεως έχουν χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα», λέει η Νέες αλλά «μόνο το 25% των Δανών το γνωρίζει».
Η Συνεργασία προσπαθεί τώρα να διαδώσει το concept της διατροφής με δημητριακά ολικής άλεσης πέρα από τη Δανία. «Συμμετέχουμε στο project Fortified Whole Grain Alliance, που χρηματοδοτείται μεταξύ άλλων από το Ιδρυμα Ρόκφελερ και προσπαθεί να αυξήσει την κατανάλωση δημητριακών ολικής άλεσης στην Αφρική», λέει η Νέες. «Εχουμε επίσης συνεργασίες στη Γερμανία και την Ιαπωνία, και μόλις ξεκινήσαμε μια συνεργασία με τη Σουηδία». Να σημειωθεί ότι στην 8η Διεθνή Σύνοδο Κορυφής για τα Δημητριακά Ολικής Αλεσης, που πραγματοποιήθηκε στο Ντέτμολντ της Γερμανίας νωρίτερα αυτόν τον μήνα, υποστηρίχθηκε η αντικατάσταση των επεξεργασμένων σιτηρών από τα ολικής άλεσης τα επόμενα χρόνια.
Πώς μπορούν άλλες χώρες να ακολουθήσουν τα βήματα της Δανίας; «Με μικρά βήματα. Η βιομηχανία τροφίμων θα πρέπει να εξετάσει τι τρώνε οι άνθρωποι και να αυξήσει σταδιακά την περιεκτικότητά τους σε σιτηρά ολικής άλεσης: 3%, 5% κ.λπ.», προτείνει η Νέες στον Giardian. Και στο σπίτι: «Αν φτιάξετε ένα κέικ με 25% αλεύρι ολικής άλεσης, δεν θα το καταλάβετε καν. Θα μπορούσατε επίσης να φτιάξετε λαζάνια με 50% ζυμαρικά ολικής άλεσης και 50% λευκά». Ακόμη, μπορείτε να βάλετε στο πρωινό σας βρώμη με φρούτα, φρυγανιές σικάλεως και πολύσπορο ψωμί. Είναι εύκολο και νόστιμο.
