Το ρολόι δείχνει 10.30 το πρωί. Είκοσι ζυθοποιοί την Αυστραλία, τον Καναδά και τις ΗΠΑ έχουν μόλις λάβει θέσεις και αρχίζουν να απολαμβάνουν τις μπίρες τους. Βρίσκονται στην Τσεχία επίσημοι προσκεκλημένοι του υπουργείου Γεωργίας της χώρας σε ένα πενθήμερο τσεχικής ζυθοποσίας.
Εκεί βρέθηκε και το BBC, που ρώτησε τον Λίαμ Τάχενι, έναν ζυθοποιό από τη Νότια Αυστραλία, τι τον εντυπωσίασε περισσότερο στην τσέχικη κουλτούρα της μπίρας. Εκείνος απάντησε χωρίς δισταγμό: «Η γνώση της μπίρας και οτιδήποτε σχετίζεται με την μπίρα εδώ είναι απλά εκπληκτικό. Εδώ οι απλοί άνθρωποι μιλάνε για την μπίρα με τρόπο που σε άλλες χώρες μόνον έμπειροι ζυθοποιοί θα μπορούσαν να μιλήσουν».
Η Τσεχική Δημοκρατία – και συγκεκριμένα η Βοημία, η δυτικότερη περιοχή της – είναι εδώ και πολύ καιρό διάσημη για την pivo της. Αλλωστε, οι ντόπιοι παρασκευάζουν αυτή τη μπίρα εδώ τουλάχιστον από το 993 μ.Χ. Οι Τσέχοι καταναλώνουν περισσότερη μπύρα κατά κεφαλήν από οποιοδήποτε άλλο έθνος στη Γη (και σχεδόν διπλάσια από το δεύτερο πιο μπιρόφιλο έθνος, την Αυστρία)- και σε πολλά μέρη της χώρας, η μπίρα είναι φθηνότερη από το εμφιαλωμένο νερό, αναφέρει το BBC. Με αυτά τα δεδομένα δεν είναι περίεργο που η Τσεχία διεκδικεί τον τίτλο του κορυφαίου προορισμού μπίρας στον κόσμο.
Ωστόσο, ανάμεσα στους πραγματικούς λάτρεις της μπίρας, η τσέχικη lager είναι εδώ και καιρό σχετικά υποτιμημένη – επισκιασμένη από τις βελγικές και τις βαυαρικές μπίρες, καθώς και από την παγκόσμια άνθηση του «ινδικής ξανθιάς» (IPA). Μια εξήγηση ίσως μπορεί να αναζητηθεί στον προηγούμενο αιώνα: 41 χρόνια πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα, οι τσέχικες μπίρες ήταν δύσκολο να βρεθούν στο εξωτερικό, και στις δεκαετίες που ακολούθησαν το τέλος του κομμουνισμού το 1989, οι τσέχικες ζυθοποιίες έπρεπε να ιδιωτικοποιηθούν και να εκσυγχρονιστούν, ενημερώνοντας την τεχνολογία ζυθοποιίας τους.
Αλλά τώρα η Τσεχία έχει μπει δυνατά στην διπλωματία της μπίρας. Από το 2019, σύμφωνα με το BBC, ένα δίκτυο διπλωματών και ζυθοποιών εργάζεται αθόρυβα στο παρασκήνιο για να προωθήσει την αναγνωρισιμότητα της τσέχικης μπίρας και να εμπνεύσει τους ξένους ζυθοποιούς να φτιάχνουν αυθεντικές lager τσέχικου τύπου: τραγανές, γεμάτες σώμα με πικρούς τόνους, συχνά με βουτυράτη επίγευση και πλούσιο αφρό.
Το τσεχικό υπουργείο Γεωργίας δεν τηρεί στατιστικά στοιχεία, αλλά από τότε που η κυβέρνηση άρχισε να καλωσορίζει ζυθοποιούς από όλο τον κόσμο σε ετήσιες συνόδους μπίρας, τσέχικες lager από τοπικές βιοτεχνικές ζυθοποιίες έχουν αρχίσει να κάνουν την εμφάνισή τους σε όλη τη Βόρεια Αμερική – και προσφάτως στην Αυστραλία.
Η πρωτοβουλία θυμίζει ένα αντίστοιχο πρόγραμμα που εφάρμοσε η Ταϊλάνδη το 2002 για την προώθηση της της τοπικής κουζίνας και των εστιατορίων της στο εξωτερικό. Το αποτέλεσμα ήταν μια άνθηση των ταϊλανδέζικων εστιατορίων σε όλο τον κόσμο, που έθεσε τη χώρα στον παγκόσμιο γαστρονομικό χάρτη. Ακολούθως, ο Economist γρήγορα επινόησε τον όρο «γαστρονομική διπλωματία».
Τώρα η Τσεχία ακολουθεί τα βήματα της Ταϊλάνδης με μια εξαετή πρωτοβουλία της «διπλωματίας της μπίρας». Οι Τσέχοι αναγνωρίζουν τις δυσκολίες της αποστολής τους, αλλά ξέρουν επίσης ότι αν κάτι κάνουν πολύ καλά, αυτό είναι να φτιάχνουν εξαιρετικές μπίρες.
Οι ξένοι ζυθοποιοί περνούν χρόνο στην ταβέρνα Pioneer Beer της πόλης Ζάτεκ της βόρειας Βοημίας, όπου φυλάσσεται ο περιζήτητος λυκίσκος Σάαζ – βασικό συστατικό των τσέχικων lager από τότε που η Pilsner Urquell δημιούργησε την πρώτη χρυσή lager στον κόσμο το 1842. Αργότερα μεταφέρονται στις πόλεις Πίλζεν και Τσέσκε Μπουντεγιόβιτσε, όπου συνομιλούν με τους κατασκευαστές των δύο μεγαλύτερων ζυθοποιείων της χώρας – Pilsner και Budweiser.
Οι ζυθοποιοί περνούν επίσης χρόνο στο εργοστάσιο της Lukr, μιας καινοτόμου εταιρείας κατασκευής βρυσών μπίρας στο Πίλσεν, η οποία κατασκευάζει βρύσες με πλευρικό τράβηγμα που ρυθμίζουν καλύτερα τη ροή της μπίρας, επιτρέποντας στο τελικό σερβίρισμα να έχει τον κλασικό, κρεμώδη, παχύρρευστο αφρό που είναι τόσο χαρακτηριστικός στις τσεχικές μπίρες.
Οταν η Lukr άρχισε να πουλά τις ειδικές βρύσες της για τις τσεχικές μπίρες lager το 2015, μόλις μια ντουζίνα αμερικανικές ζυθοποιίες έσπευσαν να τις προμηθευτούν. Τώρα εξάγει έως και 2.000 ετησίως σε μπαρ και μπιραρίες των ΗΠΑ και του Καναδά – και η «διπλωματία της μπίρας» είναι ο κεντρικός λόγος της αύξησης των πωλήσεών τους.
Νωρίτερα, οι ζυθοποιοί είχαν μεταβεί σε παραδοσιακή παμπ της Πράγας, όπου η διευθύντρια του Institut Pivo –του εργαστηρίου παραγωγής τεχνολογίας μπίρας– τους παρέδωσε μαθήματα σερβιρίσματος ζύθου. Η Λούσι Γιανέτσκοβα λέει στο BBC ότι το λάθος σερβίρισμα της τσεχικής μπίρας από έναν μπάρμαν μπορεί να την καταστρέψει. Οι Τσέχοι λατρεύουν τη διαδικασία παραγωγής και σερβιρίσματος της lager τους, και την επιδεικνύουν με υπερηφάνεια σε όλο τον κόσμο.
Οι ζυθοποιοί της Τσεχίας εξασκούν την τέχνη τους εδώ και αιώνες και η αλήθεια είναι ότι, όπως συμβαίνει με πολλά εισαγόμενα προϊόντα κατανάλωσης, η τσέχικη μπίρα δεν εξάγεται σωστά. Πολλοί παραγωγοί σε όλο τον πλανήτη προσπαθούν να αναπαράγουν τον αυθεντικό τρόπο παραγωγής της, χωρίς απόλυτη επιτυχία. Μόνο εντός Τσεχίας μπορεί κανείς να απολαύσει την αυθεντική lager της χώρας.
Αυτό που ουσιαστικά επιχειρεί να επιτύχει το πρόγραμμα της τσεχικής κυβέρνησης, είναι να εμπνεύσει μια βαθύτερη περιέργεια στους λάτρεις της μπίρας γύρω από την πραγματική απόλαυση μιας αυθεντικής lager στη χώρα. Παράλληλα με την «εκμάθηση», στοχεύει και στην προσέλκυση περισσότερων φανατικών της μπίρας από όλο τον κόσμο στην Τσεχία.
