Κοντοζυγώνει η ώρα που θα μάθουμε περισσότερα για τα όσα καταλογίζονται ως σκάνδαλα στον ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς καταφθάνει στη Βουλή και ανοίγει επιτέλους η δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Ακόμη και σε αυτό το στάδιο, πάντως, δεν μπορεί παρά να προκαλούν εντύπωση οι πληροφορίες ως προς το χρονικό εύρος του φαινομένου, τον αριθμό των εμπλεκομένων σε αυτό, το βάθος της ανομίας – παράμετροι που θα συνθέσουν και την τελική εικόνα, σε ποινικό επίπεδο.
Το Protagon, βασιζόμενο σε συνομιλίες με δικαστικές πηγές, επισημαίνει σημεία που χρήζουν προσοχής, για μια πληγή χαίνουσα επί σειρά ετών, συνέπεια πολιτικών τακτικισμών, λανθασμένων αποφάσεων, διαχειριστικών αστοχιών.
- Γιατί δεν ολοκληρώθηκε ποτέ το Μνημόνιο Συνεργασίας που είχε δρομολογηθεί το 2021 από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, κατά τρόπον ώστε να βοηθηθεί η έρευνα για τα κακώς κείμενα στον Οργανισμό; Μέχρι και ομάδα εργασίας είχε συστηθεί –συμμετείχε μάλιστα νομική σύμβουλος του τότε προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ–, αλλά το Μνημόνιο ναυάγησε. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εκτιμούσε τότε το Μνημόνιο ως εξαιρετικά σημαντικό εργαλείο για να έχει γνώση του τι συνέβαινε, να εντοπίζει προβλήματα, να έχει απευθείας πρόσβαση σε πληροφορίες που θα τη βοηθούσαν αποφασιστικά στη διερεύνηση υποθέσεων. Τέτοιου είδους Μνημόνια δεν είναι ασυνήθιστα, έχουν υλοποιηθεί και με την ΑΑΔΕ, την Αρχή για την καταπολέμηση του ξεπλύματος μαύρου χρήματος, την Εθνική Αρχή Διαφάνειας. Πώς φτάσαμε από εκείνο το σημείο στις πρόσφατες καταγγελίες των εισαγγελέων για παρεμπόδιση της έρευνας, με αποτέλεσμα και την απομάκρυνση του τέως προέδρου του Οργανισμού;
- Ο ΟΠΕΚΕΠΕ είχε τεθεί σε καθεστώς ευρωπαϊκής επιτήρησης από την DG AGRI, τη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης – η οποία παρακολουθεί και αξιολογεί την Κοινή Αγροτική Πολιτική, ώστε να επιτυγχάνονται από κοινού οι ειδικοί οικονομικοί, περιβαλλοντικοί και κοινωνικοί στόχοι της. Οι όροι αυτής της επιτήρησης ήταν, μάλιστα, κατά κοινή ομολογία αυστηροί, με ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο αποκλεισμού από τη διαχείριση των ευρωπαϊκών ενισχύσεων. Ούτε το μάτι της Ευρώπης δεν στάθηκε ικανό να διακρίνει και να αναχαιτίσει τη διαφθορά;
- Ποιος είναι ο βασικός λόγος στον οποίο σκόνταψε η «αξιοποίηση» της Παρασκευής Τυχεροπούλου στην εισαγγελική έρευνα; Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είχε ζητήσει την απόσπαση της πρώην προϊσταμένης της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία και έχει γνώση των παρατυπιών (είχε άλλωστε εντοπίσει σωρεία εξ αυτών), αλλά τελικά ουδέποτε συνέδραμε την έρευνα. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης είχε δώσει το πράσινο φως από την πλευρά του, λένε γνώστες, αλλά η υπόθεση δεν προχώρησε. Αντιθέτως, άλλοι ειδικοί επιστήμονες έβαλαν το δικό τους λιθαράκι στην πολυδαίδαλη έρευνα, ύστερα από αίτημα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
- Τα ευρωπαϊκά κιτάπια επιμένουν, ακόμη και αυτά που είναι τούτη τη στιγμή αναρτημένα στην ιστοσελίδα του ΟΠΕΚΕΠΕ, ότι είναι υποχρεωτικοί οι έλεγχοι από την πλευρά των υπαλλήλων του Οργανισμού, προκειμένου να κριθεί επιλέξιμος ένας δυνητικός δικαιούχος – έλεγχοι διοικητικοί, επιτόπιοι, καθώς και απομακρυσμένης παρακολούθησης. Καθιστούν δε σαφές ότι τα αποτελέσματα των ελέγχων αυτών «είναι διαθέσιμα στην πλατφόρμα του κυβερνητικού νέφους» – στο gov.gr.
Παρά ταύτα, όταν η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία «έπεσε» πάνω σε χιλιάδες ΑΦΜ που έπρεπε να ελεγχθούν, συνάντησε και την αδυναμία υπαλλήλων να διενεργήσουν ακριβείς ελέγχους, με λεπτομέρειες, που θα μπορούσαν να «δέσουν» νομικά τη διερεύνηση των οικείων υποθέσεων.
Το φως στο όποιο σκάνδαλο δεν ήταν ούτε είναι εύκολη υπόθεση. Πρώτον, διότι το σκάνδαλο δεν είναι ενιαίο, απαρτίζεται από υποσκάνδαλα. Και δεύτερον, γιατί διαιρείται σε χρονικές περιόδους – οι οποίες, σημειωτέον, δεν αφορούν μόνο τη σημερινή κυβέρνηση, αλλά και θητείες διαφορετικής πολιτικής κατεύθυνσης.
Οσοι ξέρουν, μιλούν πάντως για «μεγάλες αυθαιρεσίες, ακόμη και σε μικρές υποθέσεις. Δεν είναι μόνο τα χιλιάδες ΑΦΜ και οι τηλεφωνικές συνδιαλέξεις. Είναι και μεμονωμένοι αγρότες, που υποτίθεται πως είχαν βιολογικές καλλιέργειες, και δημόσιοι υπάλληλοι που εισέπρατταν από 12 λογαριασμούς».
- Δεν ήταν δύσκολο να διαπιστώσει κανείς τις τερατογενέσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ, σημειώνουν παροικούντες την Ιερουσαλήμ. Η ΑΑΔΕ έχει στη διάθεσή της τις φορολογικές δηλώσεις εκείνων που δηλώνουν επισήμως αγρότες και κτηνοτρόφοι – πρόκειται για μερικές εκατοντάδες χιλιάδες. Ουδεμία σχέση με τα πολλαπλάσια νούμερα που εμφάνιζε ο Οργανισμός για δικαιούχους κάθε είδους.
Και μια… περίεργη ανακοίνωση
Οποιος έχει δει προσεκτικά τη σχετική ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, ίσως έχει προσέξει μια παράγραφο αν μη τι άλλο «περίεργη».
Εξηγώντας ότι η έρευνα προσέκρουσε σε στοιχεία για αδικήματα που έχουν τυχόν διαπράξει υπουργοί και την υποχρέωση, βάσει του άρθρου 86 του ελληνικού Συντάγματος, διαβίβασης αμέσως στη Βουλή, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία καθιστά σαφές ότι ναι μεν πρέπει να συμμορφωθεί με την ισχύουσα εθνική νομοθεσία, βάζει δε έναν «ενδιαφέροντα» αστερίσκο, τον εξής: «Ωστόσο, κατά την άποψή μας, αυτό περιορίζει την αρμοδιότητα της EPPO, κατά παράβαση του κανονισμού EPPO. Καθώς πρόκειται για ζήτημα συμβατότητας μεταξύ του δικαίου της ΕΕ και του εθνικού δικαίου, η EPPO έχει ήδη αναφέρει το θέμα αυτό στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή».
Τίθεται εμμέσως πλην σαφώς ζήτημα υπεροχής του ενωσιακού δικαίου έναντι του εθνικού; Δεν είναι λυμένα τα θέματα αυτά; Σχετικό ερώτημα έχει κατευθυνθεί ακόμη και στη Νομική Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και έχει λάβει απάντηση. Τι ρόλο μπορεί να παίξει στην υπόθεση η «άποψη» της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας; Πώς διατυπώνεται μια τέτοια θέση χωρίς «επέμβαση», διπλωματικού χαρακτήρα έστω, του ελληνικού σκέλους της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας;
Ετσι, περιέργως, είχε σηκωθεί σκόνη και στο παρελθόν, πάλι με πυρήνα την υπουργική ασυλία, στο πλαίσιο της υπόθεσης των Τεμπών, όταν η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας Λάουρα Κόβεσι, κατά την επίσκεψή της στη χώρα μας, είχε καταγγείλει την Πολιτεία, ότι δεν επιτρέπει στην Εισαγγελία να κάνει έρευνα: «Με αυτή την αφορμή ανακάλυψα ότι υπάρχει μια πρόβλεψη στο ελληνικό Σύνταγμα, σύμφωνα με την οποία δεν μπορούμε να προχωρήσουμε την έρευνα. Και αυτό είναι ενάντια στον κανονισμό και στον ευρωπαϊκό Νόμο. (…) Εχω την εντύπωση ότι στην Ελλάδα θέλουν να θολώσουν τα νερά, να “πνίξουν” την υπόθεση. Αλλά αυτό δεν γίνεται».
