Σαρίνα Βίγκμαν, η προπονήτρια-φαινόμενο
Σαρίνα Βίγκμαν, η προπονήτρια-φαινόμενο
Ο τελικός του Euro 2025, το βράδυ της Κυριακής στο «Ζανκτ Γιάκομπ Παρκ» της Βασιλείας, ήταν η αναμέτρηση των δύο σύγχρονων υπερδυνάμεων στο ποδόσφαιρο γυναικών: της πρωταθλήτριας Ευρώπης Αγγλίας με την παγκόσμια πρωταθλήτρια Ισπανία, που κατέκτησε τον τίτλο, και στο Nations League του 2024. Η Ισπανία ήταν το μεγάλο φαβορί του τουρνουά, όμως νίκησε –στα πέναλτι– η Αγγλία.
O,τι δεν κατάφεραν οι άνδρες (της εθνικής Αγγλίας), το πέτυχαν οι γυναίκες, έγραψαν τα βρετανικά media: θριάμβευσαν σε μια κορυφαία ποδοσφαιρική διοργάνωση μακριά από το Νησί. Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1966 κατακτήθηκε στο «Γουέμπλεϊ». Το προηγούμενο Euro Γυναικών, το 2022, επίσης σε αγγλικό έδαφος.
Είναι η πρώτη φορά που οι Αγγλοι ένιωσαν περήφανοι για έναν άθλο που επιτεύχθηκε πέρα από τα σύνορα του Ηνωμένου Βασιλείου. Και η πρώτη φορά που η Αγγλία υπερασπίστηκε με επιτυχία έναν τίτλο της. Το BBC χαρακτηρίζει τη χθεσινή νίκη ως το μεγαλύτερο κατόρθωμα στην Ιστορία του αγγλικού ποδοσφαίρου.
Συνήθως τη δόξα των θριάμβων τη μοιράζονται οι παίκτες. Αυτή τη φορά όμως οι προβολείς της δημοσιότητας στράφηκαν στη Σαρίνα Βίγκμαν, η οποία αμέσως μετά την ολοκλήρωση του αγώνα άρχισε να χορεύει αγκαζέ με την αρχηγό της ομάδας, Λία Γουίλιαμσον. Η 55χρονη ολλανδή προπονήτρια έγραψε Iστορία που θα ζήλευαν και οι πιο φημισμένοι άνδρες συνάδελφοί της.
Στις πέντε φορές που καθοδήγησε μια εθνική ομάδα σε κορυφαία διοργάνωση, έφτασε στον τελικό και τις πέντε. Δεν είχε ξανασυμβεί στα ποδοσφαιρικά χρονικά, ούτε στους άνδρες ούτε στις γυναίκες. Επίσης, ποτέ στο παρελθόν ένας προπονητής ή μια προπονήτρια δεν κατέκτησε το ευρωπαϊκό τρόπαιο τρεις φορές στη σειρά.
Το 2017 το πήρε με την εθνική της χώρας της. Το 2022 και φέτος με την Αγγλία. Ενδιαμέσως οδήγησε τις ομάδες της σε τελικούς Παγκοσμίου Κυπέλλου: το 2019 την Ολλανδία (ηττήθηκε από τις ΗΠΑ) και το 2023 την Αγγλία (ηττήθηκε από την Ισπανία). Πρόκειται για ένα αδιανόητο σερί επιτυχιών, που δεν έχει προηγούμενο. Ούτε στο ποδόσφαιρο των γυναικών, ούτε σε εκείνο των ανδρών.
«Το συμβόλαιό της λήγει το 2027, όμως εμείς δεν θα την αφήσουμε ποτέ να φύγει από κοντά μας», δήλωσε ο γενικός διευθυντής της αγγλικής ομοσπονδίας ποδοσφαίρου, Μαρκ Μπέλιγχαμ, ο οποίος παρακολούθησε τον τελικό από την εξέδρα των VIP δίπλα στον πρίγκiπα Γουίλιαμ, τον βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ και τον πρόεδρο της UEFA Αλεξάντερ Τσέφεριν.
Η Βίγκμαν υπήρξε αρχηγός της εθνικής ομάδας της Ολλανδίας (99 φορές διεθνής). Οσο έπαιζε ποδόσφαιρο εργαζόταν και ως καθηγήτρια φυσικής αγωγής σε σχολεία της Χάγης. Αποσύρθηκε το 2003, όταν ήταν έγκυος στο δεύτερο παιδί της, και στη συνέχεια υπηρέτησε το άθλημα ως σκάουτερ, γυμνάστρια, βοηθός προπονητή, υπηρεσιακή προπονήτρια και κόουτς. Εμαθε τη δουλειά από όλα τα πόστα.
Η μπάλα, έχει πει σε συνέντευξή της, είναι… το τρίτο της παιδί. Οι παίκτριες τη χαρακτηρίζουν συχνά «μαμά της ομάδας». Τις προστατεύει και τις συμβουλεύει. Οχι μόνο για το ποδόσφαιρο, αλλά και για τη ζωή. Και είναι… μανούλα στην επικοινωνία με τους ανθρώπους. Γι’ αυτό όλες οι κοπέλες της εθνικής Αγγλίας, γράφει το BBC Sport, ήθελαν να νικήσουν και για εκείνη. Φάνηκε ξεκάθαρα στην πορεία του τουρνουά πόσο πολύ ήθελαν να την κάνουν περήφανη.

Στα τρία νοκ-άουτ ματς της διοργάνωσης, συνολικά, οι «Λέαινες» βρέθηκαν μπροστά στο σκορ για μόλις 4 λεπτά και 52 δευτερόλεπτα. Στο ματς με τη Σουηδία «επέστρεψαν» από το 0-2 και πήραν την πρόκριση στα πέναλτι. Την Ιταλία τη νίκησαν με ανατροπή, με γκολ στο 119′ της παράτασης. Στον τελικό, τα ίδια. Οι Ισπανίδες σκόραραν πρώτες, ήταν ανώτερες, αλλά το τρόπαιο κατέληξε σε αγγλικά χέρια, μέσα σε μια βροχή χρυσών κονφετί.
Στη διαδικασία των πέναλτι, μετά το 1-1 στην κανονική διάρκεια του αγώνα και την παράταση, η γκολκίπερ της Αγγλίας, Χάνα Χάμπτον, με ένα… σκονάκι (για τον τρόπο με τον οποίο σουτάρουν οι αντίπαλες) κολλημένο στο χέρι της, απέκρουσε δύο εκτελέσεις και χάρισε στην ομάδα της τη νίκη (3-1). Η Βίγκμαν, που «τόλμησε» να την επιλέξει για τη θέση κάτω από τα δοκάρια αντί της Μέρι Ερπς, της πρώτης γυναίκας παίκτριας που είδε το κέρινο ομοίωμά της στο μουσείο «Μαντάμ Τισό» του Λονδίνου, θα πρέπει να αισθάνθηκε δικαιωμένη.
Πήρε και άλλες δύσκολες αποφάσεις. Εδωσε το περιβραχιόνιο της αρχηγού στην 25χρονη Γουίλιαμσον, αν και υπάρχουν πολύ πιο έμπειρες διεθνείς, με περισσότερα χρόνια στην ομάδα. Εμπιστεύθηκε τη 19χρονη Μισέλ Αγιεμάνγκ, που είχε αγωνιστεί ως βασική μόνο σε τρία παιχνίδια της αγγλικής λίγκας. Αλλά και σε αυτή την περίπτωση αποδείχθηκε πως είχε δίκιο. Η τινέιτζερ επιθετικός πέτυχε δύο καθοριστικά γκολ που κράτησαν την Αγγλία στο τουρνουά. Ηταν εκείνη που ισοφάρισε τις Ιταλίδες στις καθυστερήσεις του αγώνα.
Πριν αρχίσει το τουρνουά, η Βίγκμαν είχε δεχθεί σκληρή κριτική για τις επιλογές της. Την κατηγόρησαν επίσης ότι δεν «φρεσκάρει» την ενδεκάδα με νέα πρόσωπα και ότι αργεί να κάνει τις αλλαγές της στα παιχνίδια. Μετά την ήττα της Αγγλίας από τη Γαλλία στο εναρκτήριο παιχνίδι της πολλοί την είχαν ξεγραμμένη. Σήμερα, όμως, όλοι πλέκουν το εγκώμιο της προπονήτριας που κατέκτησε το Euro του 2022 μόλις 10 μήνες μετά την πρόσληψή της, και το επόμενο –το εφετινό– σε ένα περιβάλλον πολύ μεγαλύτερου ανταγωνισμού. Η εθνική Αγγλίας έγινε η μόλις δεύτερη ομάδα, μετά τη Γερμανία, που κατέκτησε το Euro δύο διαδοχικές φορές.
Ηταν η διοργάνωση των χαμένων πέναλτι. Είτε στην κανονική ροή των αγώνων είτε στη «ρώσικη ρουλέτα», σχεδόν οι μισές εκτελέσεις ήταν άστοχες ή αποκρούστηκαν. Εκτελέστηκαν συνολικά 50 πέναλτι και από αυτά έγιναν γκολ μόλις 28. Το αποκορύφωμα ήταν ο προημιτελικός Σουηδίας – Αγγλίας. Σε 14 εκτελέσεις, μόνο πέντε υπήρξαν εύστοχες.
Ηταν, επίσης, μία από τις πιο πετυχημένες διοργανώσεις στο ποδόσφαιρο γυναικών, με ρεκόρ προσέλευσης θεατών. Οπως ανακοινώθηκε μέσω των matrix του «Ζανκτ Γιάκομπ Παρκ», στο τουρνουά κόπηκαν συνολικά 657.291 εισιτήρια, από τα 677.000 που κυκλοφόρησαν.
Οι Ελβετοί, αν και έχουν μείνει πίσω στο γυναικείο ποδόσφαιρο, αποδείχθηκαν εξαιρετικά φιλόξενοι οικοδεσπότες του Euro 2025. Στα φανάρια, όταν άναβε πράσινο για τους πεζούς, αντί για τη γνωστή φιγούρα που βαδίζει, εμφανιζόταν μια γυναίκα που παίζει μπάλα.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News
